Replay

Autor: 
Weldon, Fay
Tytuł oryginalny: 
Action Replay
Przekład: 
Stafiej, Leszek
Gatunek: 
Dramat
Szczegóły: 
komediodramat, czarna komedia
Obsada kobiety: 
3
Obsada mężczyźni: 
3
Prapremiera: 
Birmingham Repertory Studio Theatre, 1979 r.

Wyniosła piękność Helen, stateczna Shirley i prowadząca rozwiązły tryb życia Judy wchodzą w powikłane związki z mężczyznami, które zmienią ich życie na zawsze. Weldon przeprowadza odbiorcę przez ćwierć wieku, w trakcie których kobiety rewidują swoje podejście do związków, rodziny, kariery; na naszych oczach blakną marzenia, a naiwność ustępuje miejsca goryczy. Autorka śledzi losy i zachowania bohaterów z wielu punktów widzenia – czemu służyć ma technika powtórzeń, zapożyczona z odtwarzaczy wideo, tytułowe przewijanie action replay

Nie bez przyczyny w latach osiemdziesiątych Weldon została okrzyknięta pisarką feministyczną. Mimo że niektórzy mogą patrzeć na Replay jak na tradycyjną sztukę rozgrywającą się w anturażu retro, to jednak zwraca uwagę niezwykła wrażliwość, z jaką autorka przedstawiła proces emancypacji. Podczas gdy mężczyźni "odkrywają siebie", poszukują coraz to innych celów w życiu czy choćby nowych romansów, kobiety duszą w sobie rosnącą frustrację. Każda z bohaterek na pewnym etapie życia przyznaje, że żałuje podjętych wyborów − związania się z niewłaściwym mężczyzną, niewykonania aborcji, macierzyństwa, porzucenia kariery zawodowej dla dbania o ognisko domowe. Na końcu zawsze pozostaje rozczarowanie − ale i iskra nadziei, rozpalająca się w siostrzeństwie, kobiecej przyjaźni, która okazuje się silniejsza niż jakakolwiek relacja damsko-męska.

  • Tłumacz o sztuce: "[...] Mimo upływu ćwierćwiecza, zawarta w utworze surowa i baczna obserwacja, zjadliwy humor i skala odniesień społeczno-psychologicznych sprawiają, że w dobie powszechniej akceptacji takich wartości, jak tolerancja czy równość płci z jednej strony oraz polaryzacji poglądów politycznych i światopoglądowych z drugiej, wobec nietrwałości tradycyjnych związków rodzinnych, ten dramat obyczajowy staje się − nie tylko w naszej rodzimej rzeczywistości − intrygująco aktualny, żeby nie powiedzieć uniwersalny [...]".