Zadra w sercu

Autor: 
Knutzon, Line
Tytuł oryginalny: 
Splinten i Hjertet
Przekład: 
Partyka, Paweł
Gatunek: 
Komedia
Obsada kobiety: 
2
Obsada mężczyźni: 
1

„Tak, HALO… TU HYNDE... Stoję tu w samym środku sennego koszmaru. Jestem zlana potem, wybrałam się w nocy w o wiele za daleką podróż, z zadrą w sercu i kuferkiem pełnym mdłości... HALO, DO DIABŁA! – TU HYNDE... Stoję tu w samym środku i kręcę się w kółko dookoła siebie samej – prześladowana przez znaki zapytania i myślniki… […] CHCĘ MIEĆ PRACĘ… SŁYSZYCIE?... PRAWDZIWĄ PRACĘ... Chcę wyjść za mąż, dbać o higienę i mieć dzieci […]”

Duńska autorka projektuje antyutopię, w której dochodzi do kryzysu modelu państwa opiekuńczego. Szansę na zdobycie pracy mają tylko ludzie „o sześciu palcach”, z kolei zasiłki są przyznawane jedynie trójpalczastym obywatelom. Już sam początek sztuki jest znamienny – Tynde trafia przypadkiem do domu Hynde, po tym jak ukradł dwie kanapki z pasztetem i musiał uciekać przed ekspedientką przepełnioną żądzą mordu (nie dowiadujemy się jednak, czy obłąkana sprzedawczyni istnieje naprawdę, czy jest jedynie symbolem bezdusznego systemu).

Zadra w sercu zdecydowanie odbija się od planu realistycznego – o ile poruszana w niej tematyka dotyczy rozmaitych systemowych patologii, o tyle problem został obudowany absurdalnymi sytuacjami i dialogami. Hynde otrzymuje od państwa tzw. Matkę w Szafie, model ABBERDAB 600 („byłam trochę niedokarmiona jak chodzi o miłość matczyną, a takie niedokarmienie bardzo obciążało państwowy budżet”). „Zastępcza matka” przynosi jednak więcej problemów niż korzyści – opróżnia kolejne butelki porto, kłóci się z lokatorami, odmawia jakiejkolwiek aktywności z powodu niezidentyfikowanego „defektu”.

Sztukę można interpretować na różny sposób – jako satyrę na wadliwość systemu świadczeń socjalnych (Hynde i Tynde muszą ciułać każdy grosz, by kupić sobie ogórki w najtańszym hipermarkecie, a do tego utrzymują „prezent” od państwa – Matkę w Szafie), ale i jako paszkwil na ludzi negujących istnienie problemów społecznych (Matka kryje się w szafie z powodu swojego „defektu”, należy do warstwy wykluczonej, niewidzialnej; Tynde i Hynde widzą w niej jedynie pasożyta żerującego na lepiej sytuowanych). Niezależnie od interpretacji Zadra w sercu jest utworem o wyjątkowym języku oraz dynamice pozwalającej na wykreowanie nieszablonowych kreacji aktorskich.