język polskijęzyk angielski

Marković, Milena

Marković, Milena

Marković, Milena

Ur. 1974 w Zemunie serbska dramatopisarka, scenarzystka, poetka, która w ostatniej dekadzie zdobyła uznanie w Serbii i całej Europie. Statek dla lalek to jej trzecia sztuka. W grudniu 2001 otrzymała za tekst Pavijoni specjalną nagrodę od Theater mbHZ z Wiednia. Sztuka Tory miała swoją prapremierę w Belgradzie w listopadzie 2002, a w 2003 znalazła się na deskach Teatru Polskiego w Poznaniu (reż. Rafał Sabara). W 2005 Tory miały swoją prapremierę niemiecką (Aachen), a w 2007 amerykańską (teatr TUTA, Chicago). W maju 2006 jej kolejna sztuka, Nahod Simeon, wystawiona została w Teatrze Narodowym w Nowym Sadzie. Sztukę Šuma blista we fragmentach wystawił Teatr Schauspielhaus w Zurychu (2005), a w całości w 2008 roku Teatr Atelje w Belgradzie, następnie wystawiono Žica w Jugosłowiańskim Teatrze Dramatycznym w Belgradzie oraz Brod za lutke (Statek dla lalek) w Nant (Francja).

STATEK DLA LALEK (Brod Za Lutke)

 

Statek dla lalek

Tytuł oryginalny
Brod Za Lutke
Tłumacz
Cielesta, Agnieszka
Gatunek sztuki
Poza gatunkiem
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Szczegóły
alegoryczna, surrealistyczna, perwersyjna bajka dla dorosłych z piosenkami
Czas akcji
Współczesność
Miejsce akcji
Różne bajkowe miejsca akcji
Prapremiera polska
29.10.2011, Teatr Barakah, Kraków, reż. Ana Nowicka

Sztuka z muzyką na żywo i piosenkami, łącząca w sobie styl pisarstwa Elfriede Jelinek z estetyką surrealizmu. Jako dojrzewająca dziewczyna, bohaterka opuszcza dom. Będąc Śnieżką odwiedza środowiska z marginesów społecznych (Krasnoludki - "kompania złego ojca i jeszcze gorszej matki; sieroty, narkomani, rozpustnicy, proletariusze"), jako Złotowłosa (żona Niedźwiadka - porządnego chłopca, ojca jej dziecka) poznaje świat drobnomieszczańskich obyczajów, zamieniając się w Calineczkę wchodzi w artystyczne kręgi (wykorzystuje do tego uznanego i bogatego artystę Ropucha). Jako mała dziewczynka, w której dopiero budzi się seksualność - Alicja w Krainie Czarów - uwodzi swojego kuzyna, czym wzbudza niechęć u Dużej Siostry. Mama Niedźwiedzica i Tata Niedźwiedź przekonani są, że Złotowłosa nigdy nie będzie dobrą żoną.
Ojciec w dzieciństwie skonstruował bohaterce statek dla lalek, będący przechowalnią wszystkich starych i zepsutych zabawek, których nie chciała się pozbyć jako mała dziewczynka. Ropuch stawia psychoanalityczną teorię: "ojciec był tą figurą, o której pani śni". Calineczce wydaje się, że nie jest wiele warta jako artystka, że Ropuch patrzy na nią jedynie jako na obiekt seksualny. Dziecko z poprzedniego związku Myśliwego - Orlątko - nie przepada za nią, dopóki (już jako Kobieta) nie zamieni go w Orła. W jednej z ostatnich scen widzimy ją jako uznaną artystkę - zamkniętą w domku-twierdzy Czarownicę, do której przychodzą wielbiciele - Jaś i Małgosia. W końcu Czarownica umiera błagając ojca, by zbudował jej statek, dzięki któremu będzie mogła umrzeć i narodzić się na nowo.

Choć Statek dla lalek to perwersyjna i wyrafinowana bajka dla dorosłych, życie głównej bohaterki zdecydowanie nie jest bajką... Nie jest nawet przyjemne - ale bolesne życiowe doświadczenia czynią silniejszą jej artystyczną determinację.