język polskijęzyk angielski

niemiecki (Austria, Niemcy, Szwajcaria)

Badora, Anna

Badora, Anna

Ur. 7.07.1951 w Częstochowie Anna Badora była pierwszą studentką reżyserii, która ukończyła Seminarium Maxa Reinhardta w Wiedniu. Początkowo odbywała staż u Giorgio Strehlera w Mediolanie i była asystentką Petera Zadka i Jürgena Flimma. Później została dyrektorem generalnym Schauspielhaus w Düsseldorfie, następnie dyrektorem Schauspielhaus w Grazu, a na końcu wiedeńskiego Volkstheater. Za swoją pracę otrzymała liczne nagrody zarówno w Austrii, jak i za granicą. Do 2021 roku była wiceprzewodniczącą Europejskiej Unii Teatralnej, a obecnie jest jej honorowym członkiem. Anna Badora mieszka i pracuje w Wiedniu i Düsseldorfie.  Publikacje: Trzynaście żyć: Portrety kobiet, inspirujące i przełomowe. Carl Ueberreuter Verlag, Wiedeń 2022, Upadek i podnoszenie się: wyznania z więzienia dla kobiet. Carl Ueberreuter Verlag, Wiedeń 2024.

Schiffer, Marcellus

Schiffer urodził się w Berlinie. Jego ojciec, Siegfried Schiffer (1849–1897), był żydowskim handlarzem drewnem, który zmarł, gdy chłopiec miał pięć lat. Zdał egzaminy maturalne (Abitur) i rozpoczął naukę u Emila Orlíka jako artysta, w tym ilustrator. Bardzo szybko musiał jednak przyznać, że jego prawdziwym powołaniem jest pisanie tekstów satyrycznych. W tym okresie swojej kariery pracował jako pisarz i ilustrator, tworząc również poezję.
Na początku lat 20. XX wieku Schiffer poznał Marguerite „Margo” Lion, urodzoną w Konstantynopolu francuską piosenkarkę kabaretową, która przybyła do Berlina, aby studiować w miejskiej szkole baletu rosyjskiego. Niektórzy sugerują, że motywowany chorobliwą zazdrością Schiffer skierował swój talent w stronę świata kabaretu. W Berlinie stworzył własny gatunek łączący rewię literacką z kabaretem, pracując w latach 1922–1925 nad spektaklami Wilde Bühne, Rampe Tütü, Größenwahn i Katakombe. W listopadzie 1923 roku Lion zadebiutowała piosenką stworzoną przez Schiffera „Die Linie der Mode” („Linia mody”). Kilka lat później, w 1928 roku, para wzięła ślub.
Kolejna ważna współpraca dotyczyła urodzonego w Rosji kompozytora Mischy Spoliansky'ego, który w tym czasie mieszkał w Berlinie i którego Schiffer poznał w 1925 roku. Razem stworzyli nową formę musicalu o ostrym humorze, łączącą elementy kabaretu i rewi. Ich pierwsza duża produkcja, Es liegt in der Luft (To jest w powietrzu), odniosła natychmiastowy sukces wśród niemieckiej publiczności. Można ją uznać za pierwszy niemiecki musical. Jednak termin ten nie był wówczas używany w Niemczech, a dzieło było ogólnie postrzegane jako rewia.
Był to przełom sceniczny również pod innymi względami. Lion wystąpiła u boku swojej młodszej przyjaciółki, jeszcze nieznanej Marlene Dietrich. Jednym z najważniejszych punktów programu był duet, który obie śpiewały razem „Wenn die beste Freundin mit der besten Freundin”. Od tego momentu Schiffer był bardzo poszukiwanym autorem musicalowych cuplés w Weimarze.
Równie owocna była jego współpraca z kompozytorem Paulem Hindemithem. W 1929 roku zaowocowała ona operą „Neues vom Tage” („Wiadomości dnia”). Libretto tej krótkiej opery napisał dla Hindemitha kilka lat wcześniej.
Oprócz wspomnianych powyżej współprac, Schiffer napisał również libretta dla Friedricha Hollaendera, Rudolfa Nelsona, Wernera Richarda Heymanna i Allana Graya.

Gather, Milan

Milan Gather, fot. © Jan Merkle
Milan Gather, fot. © Jan Merkle

Urodził się w Akwizgranie w 1993 roku, a dorastał w Dortmundzie. W latach 2014-2018 studiował aktorstwo na Uniwersytecie Muzycznym i Sztuk Scenicznych w Stuttgarcie. Następnie został członkiem Junges Ensemble Stuttgart (JES). Tam napisał swoją pierwszą sztukę teatralną Astronauten, która w 2020 roku została zaproszona na kilka festiwali i nagrodzona nagrodą Jugendstückepreis na Heidelberger Stückemarkt. W JES zadebiutował jako reżyser w 2021 roku swoją drugą sztuką Babcia Basia (Oma Monika). Sztuka zdobyła nagrodę KinderStückePreis na 47. Mülheimer Theatertage w 2022 roku oraz pierwszą nagrodę na 25. Heskim Tygodniu Teatru Dziecięcego i Młodzieżowego KUSS. Od sezonu 2022/23 pracuje jako niezależny scenarzysta i reżyser.

Zirner, August

August Zirner at the Romy TV awards (Hofburg Imperial Palace in Vienna), fot. Manfred Werner
August Zirner at the Romy TV awards (Hofburg Imperial Palace in Vienna), fot. Manfred Werner

Ur. 1956 niemiecki aktor filmowy i teatralny, reżyser. Pochodzi z rodziny emigrantów austriackich. Występował w największych niemieckojęzycznych teatrach, zagrał m.in. w filmie Sophie Scholl (2005), adaptował też teksty dramatyczne i radiowe. Jego teatralna wersja Randek w ciemność jest ceniona za dramaturgiczną precyzję i odwagę formalną.

Wolf, Susanne Felicitas

Susanne Felicitas Wolf, ©Marisa Vranješ
Susanne Felicitas Wolf, ©Marisa Vranješ

Austriacka dramatopisarka i adaptatorka. Urodzona w Moguncji, dzieciństwo spędziła w Niemczech, a od czasu studiów związana jest z Wiedniem. Absolwentka teatrologii i wiedzy o kulturze na Uniwersytecie Wiedeńskim. Pracowała jako asystentka reżysera m.in. w Schauspiel Frankfurt, Volkstheater Wien i Schauspielhaus Wien. Od 1990 roku pisze teksty dramatyczne, adaptacje, libretta oraz realizuje własne spektakle w Austrii i Niemczech. Specjalizuje się w tzw. „wiedeńskiej komedii”, teatrze muzycznym i biograficznych monodramach. Jej twórczość cechuje niezwykłe połączenie precyzyjnej dramaturgii z emocjonalną głębią. Od 2014 roku aktywnie tworzy również dla dzieci i młodzieży.

Meister, Tara

Meister, Tara

Ur. 1997, dzieciństwo spędziła jako najstarsza z pięciu sióstr w Karyntii. Od 2022 r. studiuje pisarstwo w Lipsku. Tworzy krótką prozę i dramaty, a w 2024 wydała w wydawnictwie Residenz Verlag powieść Proben („Próby”). Jej teksty otrzymały wiele wyróżnień i były publikowane w pismach literackich i antologiach. Sztuka fast Land (Quasilandia) wygrała nagrodę teatru Neue Bühne Villach, nagrodę literacką Eroste i nagrodę literacką Kraju Związkowego Karyntii. Jej prapremiera odbyła się w 2023 roku w Villach.

Martinek, Krystian

Krystian Martinek, © Zvonne Schmedemann fotografie
Krystian Martinek, © Zvonne Schmedemann fotografie

Ur. 5 kwietnia 1948 w Warszawie niemiecki scenarzysta, reżyser oraz aktor teatralny i telewizyjny. Ukończył Szkołę Teatralną w Bochum, a następnie występował w teatrze Schauspielhaus Bochum, na Salzburger Festspiele i w Talia Theater w Hamburgu. W 2008 był dyrektorem festiwalu Karl-May-Spiele w Bad Segeberg. Szerszej publiczności Krystian Martinek jest znany z ról filmowych i telewizyjnych, występował m.in. w kultowym serialu Tatort, niemieckim serialu akcji Kobra – oddział specjalny oraz w serialu Klinika w Schwarzwaldzie. Jest również scenarzystą seriali. Napisał ponad 200 scenariuszy dla programów ARD i ZDF oraz reżyserował zarówno filmy telewizyjne, jak i spektakle teatralne. Mieszka z żoną, także scenarzystką, i dziećmi w Hamburgu.

Im więcej o Tobie wiem (Je besser ich dich kenne) to jego pierwsza sztuka teatralna.

Eckel, Stephan

Stephan Eckel, fot & © by Florian Jabbour
Stephan Eckel, fot & © by Florian Jabbour

Urodził się w roku 1976 w Akwizgranie. W Karlsruhe studiował projektowanie graficzne. W latach 2002-2004 wykładał na Uniwersytecie Bauhausu w Weimarze jako współpracownik artystyczny. Od 2006 do 2011 roku pracował w agencjach reklamowych w Stuttgarcie i Monachium. Zadebiutował w 2010 roku sztuką Wszystko o miłości. W następnych latach pisał głównie komedie i thrillery. Ich wspólną cechą są żarty językowe i szalona prędkość oraz nagromadzenie wydarzeń – akcja opiera się na dialogach i szybkim, prawie farsowym tempie. Od 2022 roku tworzy na własne potrzeby prace graficzne łączące projektowanie i grafikę. Stephan Eckel mieszka w Beverstedt, ale często wyjeżdża do Villeneuve-le-Roi, gdzie może spokojnie pisać.