Gieldon, Filip

W ciągu jednego roku Greta Thunberg stała się rozpoznawalna na całym świecie. Dla jednych stanowi wzór i inspirację, inni próbują ją zdyskredytować. Filip Gieldon czyni ją główną bohaterką swojego gniewnego, prowokacyjnego dramatu, podkreślając we wstępie, że Greta może być zagrana przez osobę dowolnej płci i w dowolnym wieku − bo funkcjonuje w tekście bardziej jako pewna figura, upostaciowiony wyrzut sumienia.

W dramacie tytułowa "mała szwedzka dziewczynka" rzuca oskarżenia w stronę decydentów, ale również zwykłych obywateli, którzy dla własnej wygody decydują się na dalszą dewastację środowiska. Sztuka momentami przypomina (bardzo drapieżny!) wykład performatywny poświęcony katastrofie klimatycznej, ale przy tym jest również nastawiona na interakcję z publicznością. Autor zachęca reżyserów i aktorów do tego, by uzupełniali tekst przykładami zaczerpniętymi z ich własnych doświadczeń. W końcu kryzys klimatyczny nie jest abstraktem rodem z raportów i analiz − on dotyka wszystkich, tu i teraz.

Sceniczna Greta nie przebiera w słowach i środkach. Prowokuje, drażni, najpierw rzeczowo przytacza dane, by zaraz potem zapłonąć gniewem. A jednak w finale pojawia się nadzieja:

"Słyszymy o tym, jak topią się lodowce, wybuchają wulkany, deszcze padają przez miesiące albo w ogóle, nadchodzi susza i nagle pojawiają się upały w środku zimy. My o tym wszystkim wiemy, ale nie, wmawiamy sobie, że to nieprawda, bo jakiś Pomarańczowy Kretyn czy Tłusty Pajac, czy Zjadacz Psów mówi inaczej. [...] To jest teraz nasz moment, kiedy my wstajemy i robimy inaczej, mówimy im „nie, dziękuję”. My możemy zmienić ten świat. My możemy pójść w inną stronę".

To my jesteśmy Gretą Thunberg. Nie możemy cedować odpowiedzialności za nasz los na innych. To jest ten moment, by wstać, krzyknąć, wyrazić swój gniew. Dynamiczna i zaangażowana społecznie sztuka Gieldona to zdecydowany głos w ważnej, o ile nie najważniejszej teraz sprawie. Niech teatr stanie się narzędziem zmiany świata.
 

Zamknięta przestrzeń, a w niej Kobieta i Mężczyzna. Nigdzie na mogą znaleźć wyjścia, niczym u Sartre'a. Mężczyzna zaczyna przesłuchiwać kobietę. Ale wkrótce to ona przejmuje kontrolę. Rodzi się między nimi erotyczne napięcie. Kobieta wciela się w różne role, przedstawia się między innymi jako Isabel Allende czy islamska terrorystka. Zwodzi swojego towarzysza, igra z płciowymi stereotypami, by w subwersywny sposób podważyć męskie dobre samopoczucie. Próbuje rozbroić wyobrażenia, które w dalszym ciągu rządzą naszą zachodnią kulturą, prowokuje w sposób intelektualny, a przy tym - uwodzi. Mężczyzna i Kobieta są dla siebie zagadką. W gestii odbiorcy leży interpretacja, jaka przeszłość ich łączy, czego od siebie chcą i co może im dać to spotkanie.

Jak pisze sam autor:

"Szwedzkie blade blondynki nie idą do nieba to dramat naszych czasów, badający role kobiet w społeczeństwie i ich nową relację do mężczyzn, w świecie który nie wygląda tak jak kiedyś".