język polskijęzyk angielski

Strzemień, Jarosław

Strzemień, Jarosław

Aktor, reżyser, pedagog, teoretyk teatru, tłumacz.

Teatrem zajmuje się na wielu polach. Jego teatralna droga rozpoczęła się w Kielcach, za czasów dyrekcji Byrskich, kiedy scena kielecka zyskała opinię jednej z najciekawszych w kraju. W tym czasie Irena i Tadeusz Byrscy powołali do życia "Studium Teatralne", które w 1958 roku ukończył Jarosław Strzemień.
Po skończeniu szkoły, w latach 1958 - 68, Jarosław Strzemień zagrał w teatrach Kielc, Lublinia, Zielonej Góry i Poznania około 50 ról teatralnych, m.in. w Tangu S. Mrożka, Śmierci Tarełkina A. Suchowo-Kobylina, Nie-Boskiej Komedii Z. Krasińskiego, Operze za trzy grosze B. Brechta.
W 1963 roku wyjechał do Awinionu na stypendium. W ramach stypendium rządu francuskiego w 1966 roku odbył trzymiesięczny staż w Theatre de la Cite Rogera Planchona. Przez dwa lata (1968-70) studiował w L'Universite International du Theatre w Paryżu. W tym czasie pracował w radiu ORTF jako dziennikarz i spiker w sekcji polskiej, pracował także w Theatre de la Commune d'Aubervillier i Theatre de Poche de Montparnasse.
W 1970 roku wyjechał do USA, gdzie do 1972 roku studiował historię i teorię teatru na University of California Berkeley. W latach 1973-75 studiował reżyserię w Yale School of Drama. Studia uwieńczone zostały MFA (Master of Fine Arts in Directing) z nagrodą Advanced Standing. Podczas studiów był tłumaczem i asystentem Andrzeja Wajdy przy filmie Biesy. W 1975 w Theatre for the New City w New Yorku wyreżyserował amerykańską premierę Mątwy S. I. Witkacego.
W latach 1976-83 prowadził zajęcia na wydziale teatru University of Connecticut, gdzie uczył aktorstwa, teorii teatru i reżyserii. Przygotował też sześć spektakli, m.in. Emigrantów S. Mrożka, Iwonę, księżniczkę Burgunda W. Gombrowicza. 
Mimo pracy pedagogicznej i reżyserskiej nie zrezygnował z aktorstwa. Na Broadwayu zagrał w światowej prapremierze sztuki Arthura Kopita End of the World. Grał też w serialach telewizyjnych i w filmach: Ulice złota (Streets of Gold), Chwytaj dzień (Seize the Day).
W latach 1987-97 prowadził zajęcia z zakresu teatru na Connecticut State University w New Britain. Uczył aktorstwa, reżyserii, historii teatru, historii filmu i teatru polskiego. W tym czasie wyreżyserował dwanaście przedstawień, m.in. Kopciucha J. Głowackiego. W 1991 roku przygotował i wykonał monodram I, Lech Wałęsa J. Szymkiewicza i E. Kisielewskiej, który prezentował w Chicago, Hartford, Milwaukee, New Haven (Yale).
W latach 1999-2000 był stypendystą Fulbrighta. W czasie rocznego pobytu w Warszawie, Berlinie i Paryżu zajmował się tłumaczeniem sztuk amerykańskich na język polski. Prowadził warsztaty i odczyty na temat teatru amerykańskiego.
Obecnie nadal gra i reżyseruje. Sporo czasu poświęca też tłumaczeniu sztuk amerykańskich autorów na język polski.

Sztuki w tłumaczeniu Jarosława Strzemienia:

JERRY STERNER: Pieniądze innych ludzi (2K, 3M)

• Prapremiera polska - Teatr Telewizji, 2001r., reż. Maciej Englert
• 2002r. w Sopocie podczas Krajowego Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Tv "Dwa Teatry" Maciej Englert otrzymał za Pieniądze innych ludzi pozaregulaminową nagrodę im. Stefana Traugutta dla twórcy Teatru TV

ARTHUR KOPIT: Skrzydła (sztuka wielo- lub małoobsadowa)

Wylać dziecko z kąpielą

Tłumacz
Strzemień, Jarosław
Gatunek sztuki
Komedia
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Postacie
: Helen – żona, John – mąż, Niania, Cyndi – młoda matka, Kate i Angela – dwie młode matki, Pani Willoughby – dyrektorka szkoły, Panna Prigle – nauczycielka, Młody Człowiek – syn Helen i Johna, Susan – żona Młodego Człowieka
Szczegóły obsady
Role Niani, Kate i pani Willoughby mogą być grane przez tę samą aktorkę. Również role Cyndi, Angeli, panny Prigle i Susan, mogą być grane przez jedną aktorkę

Helen i John to młodzi małżonkowie, którzy właśnie zostali rodzicami. W ich głowach aż roi się od teorii na temat wychowania dziecka. Niestety niewiele ma to wspólnego z rzeczywistością. Pierwszy płacz ich uroczego bobaska wywołuje w nich panikę, złość i histerię. Właśnie wtedy, jak za sprawą czarodziejskiej różdżki, zjawia się w ich mieszkaniu seksowna i elegancka Niania, która jednym gestem ucisza dziecko. To za jej namową Helen idzie kupić ołówki, żeby napisać pierwszą powieść, a urocza Niania ląduje z Johnem w łóżku. Sytuacja staje się jeszcze bardziej niedorzeczna, kiedy w mieszkaniu Johna i Helen zjawia się Cyndi, której nowonarodzone dziecko zjadł wygłodniały pies. Cyndi chce zostać u Helen i Johna na stałe, gospodarze protestują, dziecko płacze, a Niania wrzeszczy, żeby się uspokoiło. Ostatecznie Cyndi porywa maleństwo pozostawiając w jego łóżeczku grzechotkę nasączoną trującymi środkami. Cyndi ginie pod kołami autobusu razem ze swoim psem, na szczęście maleństwu udaje się ocaleć. Zadowoleni rodzice pakują je ponownie do łóżeczka, rezygnują z usług Niani i postanawiają, że od tej chwili, będą odpowiedzialni i dojrzali, bo przecież mają siebie i maleństwo.

Dojrzali się jednak nie stają. Dziewczynka (bo taką płeć wybrała Helen dla dziecka) dorasta i nieustannie chce popełnić samobójstwo rzucając się pod koła nadjeżdżających autobusów. Czasami przestaje się ruszać, a matka nazywa to pasywną agresją wymierzoną przeciwko niej. W wieku siedemnastu lat Stokrotka odkrywa, że jest chłopcem i od tego momentu rozpoczyna długoletnią terapię, żeby odbudować swoją  tożsamość. Wkrótce zakłada własną rodzinę. I wszystko zaczyna się od początku. Młodzi rodzice nachylają się nad kołyską z małym dzieckiem, żeby uciszyć jego płacz. I, chociaż życie to nie bajka, udaje się.

Christopher Durang napisał smutną komedię o błędnym kole bycia rodzicem i dzieckiem. Helen i John w podejściu do wychowania pociechy są absurdalnie śmieszni. Ich niedorzeczne zachowanie znakomicie wyczerpuje listę lęków i obaw rodziców. Absurdalne dialogi bohaterów doskonale oddają ich niedojrzałość emocjonalną. Pytanie, czy roli rodzica można się nauczyć, pozostanie otwarte.

Skrzydła

Tłumacz
Strzemień, Jarosław
Gatunek sztuki
Dramat
Postacie
Emilia Stilson, Głos A, B, szepczący, męski, kobiecy, Matka, Głos kobiety, mężczyzny, Głos, Mężczyzna, Pielęgniarka, Pielęgniarka II, Amy, Głos I, II, III, Pielęgniarka III, Billy, Pan Brownstein, Pani Timmins, Lekarz

Sugestywna sztuka, którą odbiera się każdym nerwem, która atakuje wszystkie zmysły i wyostrza czujność. W tej sztuce na równi ze słowami ważne są dźwięki i ich wpływ na wyobraźnię. Emilia Stilson dostaje wylewu krwi do mózgu i zamyka się w swoim wewnętrznym świecie. Bodźce z zewnątrz odbiera jako ataki na swoją niezależność. Raz znajdujemy się w ciele i jaźni Emilii, by po chwili widzieć ją z perspektywy lekarzy i pielęgniarek. Emilia balansuje na granicy dwóch światów, na granicy życia i śmierci, próbując stworzyć swój indywidualny język dla wszystkiego, co ją otacza, a co jest nowe i dla niej niepojęte. Kiedy wydaje się nam, że uczestnicząc w terapii zajęciowej robi postępy, Emilia nagle robi "krok do tyłu" i odchodzi...
Skrzydła wdzierają się w samo jądro psychiki człowieka, który został "odcięty" od swojej przeszłości, teraźniejszości i otaczającego go świata. Pojęcia i terminy, które porządkowały świat przed wylewem, teraz nie znaczą nic albo w ogóle znikają. Pojawiają się za to nowe pojęcia i słowa, niezrozumiałe dla ludzi funkcjonujących w znanym nam wymiarze rzeczywistości.
Nagłej zmianie ulega "kod dostępu" i człowiek, choć czuje i ma pełną świadomość swojej obecności w świecie, nie potrafi porozumieć się z innymi. Psychologiczna sztuka dla twórców, którzy nie boją się teatralnych eksperymentów i, tak samo jako autor, zgłębiają tajemnicę ludzkiej natury.

Miała publikację w Dialogu 4/1982, a następnie została zrealizowana jako teatr radiowy.

 

Pieniądze innych ludzi

Tłumacz
Strzemień, Jarosław
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn

Strategia jest prosta. Wyszukuje się upadającą firmę, skupuje jej akcje, przejmuje kontrolę i doprowadza do likwidacji. Zgarnia się zysk i szuka następnej ofiary. Jorgenson jest właścicielem firmy Kable i Przewody Nowej Anglii. Odziedziczył ją po ojcu. Najważniejsze jest dla niego dobro pracowników. Firma wpada w oko Larry"emu Garrisonowi, spekulantowi z Wall Street. Krok po kroku spycha firmę do narożnika, z którego wszelka obrona wydaje się niemożliwa. Garrisona rozszyfrowuje dyrektor firmy Billy Cole, który ostrzega Jorgensona przed zbliżającym się niebezpieczeństwem, jednocześnie dostrzegając swoją szansę przejęcia stanowiska Jorgensona. Do akcji wkracza asystentka Jorgensona Bea, która go kocha. Sprowadza swoją córkę Kate, wziętą prawniczkę, która zaczyna walkę z Garrisonem. Rozpoczyna się niebezpieczna gra, która wciąga, a wciąga dlatego, że jest niebezpieczna i że stawką są obrzydliwie duże pieniądze. Akcjonariusze mają zdecydować, czy chcą utrzymać obecny zarząd, czy też nie. Jorgenson przegrywa miażdżącą ilością głosów.
W postaci Garrisona jak w soczewce skupiają się wszystkie patologie kapitalizmu. Nie bez przyczyny porównuje się on do rewolwerowca z westernów, który, zamiast coltem, wymachuje kontraktami w jednej, akcjami w drugiej ręce. Efekt jednak jest podobny. Większość kibicuje właśnie jemu. Jak na prawdziwego bohatera przystało w nagrodę trafia mu się jeszcze piękna kobieta.

Jerry Sterner nie podtyka nam pod nos gotowej oceny, nikt tu nie jest do końca zły czy dobry. Wyboru i oceny sytuacji trzeba dokonać samemu.

• Prapremiera polska sztuki odbyła się w Teatrze Telewizji w 2001r.
w reż. Macieja Englerta.
• W 2002r. w Sopocie podczas Krajowego Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Tv "Dwa Teatry" Maciej Englert otrzymał za Pieniądze innych ludzi pozaregulaminową nagrodę im. Stefana Traugutta dla twórcy Teatru Tv.