język polskijęzyk angielski

Tomičić, Espi

Your love is king

Tytuł oryginalny
Your love is king
Tłumacz
Abrasowicz, Gabriela
Gatunek sztuki
Dramat
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Szczegóły
Czytanie sceniczne w Zagrebačko kazalište mladih, reż. Hrvoje Korbar, Zagrzeb 2020
Szczegóły obsady
ewentualnie monodram dla mężczyzny
Prapremiera
Gradsko dramsko kazalište Gavella, reż. Rajna Racz, Zagrzeb 2025

Dramat poetycki z wyraźnym rytmem i segmentacją prezentuje zmagania młodego pisarza, który otrzymuje wiadomość o zbliżającej się śmierci chorej na raka matki. Dzięki zastosowaniu techniki strumienia świadomości odbiorcy poznają drogę jego dojrzewania do pożegnania kobiety, która powinna być mu bliska, ale jest raczej postacią utkaną z pytań pozostających bez odpowiedzi. Niektóre z nich mogą wydawać się błahe, jak to o ulubioną piosenkę. Tytuł utworu Sade wydaje się być symbolicznym emblematem niewiedzy i obcości: „moja mama lubiła to, co udało jej się polubić (piosenkę Sade – Your Love Is King) i być może mnie”. Syn próbuje nadrobić stracone lata oraz zmniejszyć emocjonalny i fizyczny dystans pomiędzy nim a matką, ale gdy w końcu udaje im się spędzić razem trochę czasu, nie potrafi odnaleźć się w tej sytuacji. Bohater jest świadomy, że choć szczerze okazuje troskę, robi to dość niezgrabnie. Rekonstruowane dialogi są skondensowane lub rachityczne (ze szczątkową interpunkcją, zapisane wyłącznie minuskułami). Brak wymiany istotnych informacji nie wynika wyłącznie z jego powściągliwości, ponieważ matka także jest oszczędna w słowach – dzieli się jedynie suchymi danymi dotyczącymi postępowania medycznego, wyników badań, diety szpitalnej.

Po latach odseparowania i zawieszonej komunikacji główna postać stara się odnowić relacje z rodziną i współtworzyć tradycyjną narrację. Jednocześnie bada własną tożsamość w odniesieniu do obowiązującego modelu podstawowej komórki społecznej, ale nie ignoruje swoich pragnień. W toku analiz pojawia się również niełatwa kwestia tranzycji płciowej (stąd zmiana rodzaju w liczbie pojedynczej czasownika). Wewnętrznie „już mężczyzna”, a w oczach członków rodziny – „jeszcze kobieta” musi odgrywać rolę roztropnego dziecka, które przybywa jako wsparcie, i nie wzbudzać żadnych podejrzeń. Śmiertelnie chora matka oraz konserwatywny, a jednocześnie agresywny i nieporadny brat nie są gotowi na taką rewolucję.

Espi Tomičić zaznaczył w jednym z wywiadów, że najbardziej podoba mu się efekt terapeutyczny pisania i obecnie uważa to za najcenniejsze w tej pracy. Niepozowana oraz boleśnie rzeczywista sztuka ma niemal katartyczny wpływ zarówno na bohatera/autora, jak i na jej odbiorców. 

 

 

Taniec pod numerem 60

Tytuł oryginalny
Ples na broju 60
Tłumacz
Abrasowicz, Gabriela
Gatunek sztuki
Dramat
Obsada kobiet
Obsada mężczyzn
Szczegóły
Dramat został nagrodzony w konkursie o Nagrodę im. Marina Držicia w 2022 roku.
Czytanie sceniczne w Zagrebačko kazalište mladih, reż. Gabrijel Lazić, Zagrzeb 2023; słuchowisko, Hrvatski radio / Treći program, reż. Mislav Brečić, Zagrzeb 2024;
czytanie performatywne, PC Drama, Klub ŻAK, reż. Małgorzata Brajner, Gdańsk 2025.
Sztuka została opublikowana na łamach czasopisma „Dialog” (2024, nr 7-8).
Szczegóły obsady
od jednego aktora przez opcję 1K +1M do grupy aktorów

Poetycka, nastrojowa opowieść o relacji wnuka ze schorowaną i coraz bardziej niedołężną babką. We fragmentarycznych dialogach przewijają się wspomnienia kobiety z młodości, urywki historii Chorwacji czy najważniejsze wydarzenia z przeszłości rodziny. Dla wnuka opieka nad chorą staje się pretekstem do wspominania własnego dzieciństwa, w którym babcia była ważną postacią.

Taniec pod numerem 60 to sztuka o przywiązaniu, więzach rodzinnych, okrucieństwie starości. To opowieść nostalgiczna, ale też pełna ciepła i empatii. Krótkie, poetyckie zdania tworzą hipnotyczną historię z dwójką bohaterów, których młodość dzieli kilkadziesiąt lat. W sztuce tej, podobnie jak w innych utworach tego autora, odnaleźć można wiele wątków autobiograficznych.

[opis do wydarzenia Klubu Żak, https://klubzak.com.pl/pl]

Tomičić, Espi

Tomičić, Espi

Ur. 1995 chorwacki autor dramatów, esejów i opowiadań, dramaturg. Członek kolektywów fAKTIV i Arbajt. Ukończył studia na Akademii Sztuki Dramatycznej (Akademija dramske umjetnosti) w Zagrzebiu na kierunku dramaturgia oraz dwuletni program edukacyjny w zagrzebskim Centrum Studiów Kobiecych (Centar za ženske studije). Jeszcze w czasie studiów otrzymał Nagrodę Dziekana za dramat Nie zapomnij nakryć stóp (Ne zaboravi pokriti stopala, 2019). Tekst został opublikowany w zbiorze 4 dramaty (4 drame, 2020), a premiera słuchowiska radiowego na podstawie tej sztuki odbyła się w 2022 roku (III Program Chorwackiego Radia). Monodram Wstaw wodę na kawę (Stavi vodu za kavu, 2020) jako element cyklu MONOVID-19 ukazał się w prestiżowym czasopiśmie „Teatr” („Kazalište”) i zaprezentowano go publiczności Zagrzebskiego Teatru Młodych (Zagrebačko kazalište mladih; reż. Anica Tomić, 2020).

W Zagrzebskim Teatrze Młodych w ramach projektu „Przyszłość jest tutaj” („Budućnost je ovdje”) zrealizowano czytanie sceniczne utworów Your Love Is King (2020) oraz Ciepło innych (Tuđe topline, 2024). Spektakl na podstawie sztuki Tomičicia Ty pierwszy się odważyłeś (Ti si prvi hrabar) wystawiony w Teatrze Kunst (Kunst Teatar; reż. Ivan Penović, 2021) został nagrodzony podczas Dni Satyry im. Fadila Hadžicia (Dani satire Fadila Hadžića) w 2022 roku.

W 2020 roku autor zdobył trzecią Nagrodę im. Marina Držicia (Nagrada Marin Držić) za tekst dramatyczny #zostawiamswojekodyidziekizaznajomosc albo #wszystkobedzieok [#ostavljamvamsvojekodoveihvalazaprijateljstvo ili #bitćesveokej], w 2023 roku – drugą Nagrodę w tym samym konkursie za utwór Taniec pod numerem 60 (Ples na broju 60), a w 2024 roku – pierwszą Nagrodę za sztukę Ciepło innych

Najnowszy tekst Ciepło innych włączono do antologii Nowe głosy: Pięć dramatów młodych chorwackich autorów/autorek (Novi glasovi: Pet drama mladih hrvatskih autor/ic/a, 2024).

Jego sztuki przetłumaczono na język angielski, hiszpański, francuski, macedoński i polski.

Sztuka Taniec pod numerem 60 została opublikowana na łamach czasopisma „Dialog” (2024, nr 7-8). Na jej podstawie odbyło się czytanie performatywne w ramach cyklu PC Drama (Klub Żak, Gdańsk 2025, reż. M. Brajner).