Berger, Herbert

Krótka forma teatralna - tragikomedia. Akcja sztuki rozgrywa się w domu letniskowym bezdzietnego małżeństwa - Hansa i Mizzi. Przyjechali goście - Erna i Willi z córką Anną i siostra Hansa, Liesl z synem Tommym. Między przyjaciółmi toczy się rozmowa o znajomych i o tym, jak żyją. Willi i Erna zazdroszczą Hansowi pięknego domu - dziwią się, jak to możliwe, żeby instalator mógł sobie pozwolić na taki wydatek. Pod wpływem alkoholu Hans jest coraz bardziej agresywny, ma pretensje do przyjaciół, że nie są w stanie zrozumieć, jak ciężko musi pracować w swojej firmie - im jest łatwo, są zatrudnieni na państwowych posadach. Hans z rozrzewnieniem wspomina czasy wojny. Wtedy latał na myśliwcach, twierdzi, że gdyby Niemcy nie przegrali wojny, byłby dziś generałem. Liesl krytycznie ocenia wysokie aspiracje Hansa, ten chcąc urazić siostrę dokucza jej, że Tommy jest synem żołnierza amerykańskiego. Chłopak wychowuje się bez ojca. W czasie kłótni starszych Tommy i Anna przenoszą się na strych. Tommy ma zamiar kochać się z Anną, jednak nawet tam młodzi nie mogą znaleźć spokoju. Wkraczają za nimi wszyscy podchmieleni goście - Mizzi chce im pokazać model samolotu, który buduje w wolnych chwilach Hans. Goście namawiają gospodarza, żeby opowiedział im swoje przeżycia wojenne. Hans tak przeżywa swoją opowieść, że kiedy dochodzi do momentu zestrzelenia jego samolotu przez nieprzyjaciela - podekscytowany wyskakuje przez okno i spada na taras. Przestraszeni goście biegną, żeby udzielić mu pomocy. Na strychu zostają tylko Tommy i Anna. Dziewczyna ma nadzieję, że wreszcie dojdzie między nią a Tommym do zbliżenia. Niestety, chłopak ją ignoruje. Wsiada do modelu samolotu i zaczyna się bawić w wojnę.
Tekst Bergera w sposób celny i dowcipny opisuje współczesne społeczeństwo austriackie. Panują w nim typowe dla innych społeczeństw problemy: konflikt pokoleń, zazdrość i konsumpcjonizm, ale w wypadku sztuk Bergera powraca jeszcze wątek faszystowskiej przeszłości Austrii.

Jednoaktówka - tragikomedia. Akcja sztuki rozgrywa się współcześnie, w wiedeńskim mieszkaniu pary rencistów. Bohaterowie prowadzą monotonne życie - nigdzie nie bywają, nie utrzymują żadnych kontaktów towarzyskich. Z nudów przeglądają prospekty reklamowe różnych firm i dyskutują o rzeczach, które wzbudzają ich zainteresowanie. Ich egzystencję urozmaica podsłuchiwanie sąsiadów (doskonale znają rozkład zajęć każdej rodziny mieszkającej w ich kamienicy) i przekomarzanie się z nimi. Jednym ze sposobów jest udawanie, że są właścicielami psa. Otto kupuje magnetofon i nagrywa szczekanie psów - później odtwarza nagranie, tak żeby wszyscy sąsiedzi myśleli, że ma bardzo groźnego psa obronnego (do niedawna sam naśladował szczek psa, ale mu się to znudziło). Aby potwierdzić ten fakt Lucy kupuje na oczach sąsiadki karmę dla psów. Co prawda, małżonkowie nie mogą dogadać się ze sobą, jak ma na imię ich pies, ale pochłania ich już inna sprawa: do sąsiedniego mieszkania wprowadzili się nowi lokatorzy. Otto i Lucy próbują ich podsłuchiwać, ale nic nie mogą zrozumieć. Podejrzewają, że są to cudzoziemcy. Snują domysły czym zajmują się nowi sąsiedzi - są bandytami, terrorystami, nosicielami Aids? W jednym z katalogów Otto I Lucy znajdują reklamę doskonałego aparatu podsłuchowego, który wcześniej był wykorzystywany przez służby bezpieczeństwa. Kupują dwa zestawy (każdy ma swój, co rodzi wiele śmiesznych sytuacji komediowych) i od tego momentu są w stanie podsłuchiwać nawet to, co dzieje się w budynku po drugiej stronie ulicy. Wiedzą wszystko i o wszystkich. Ale po jakimś czasie zaczynają być zmęczeni - właściwie nic ciekawego się wokół nie dzieje. Otto wpada w panikę. Myśli, że inni mają także podsłuch i „podsłuchali, że ich podsłuchują”. Mężczyzna postanawia wyciszyć swoje mieszkanie, wszędzie wiesza dywany i zasłony mające wyciszyć dźwięki dochodzące z ich domu. Wpada w fobię.
Tekst Bergera jest dalszym dowcipnym tekstem tego autora skierowanym przeciwko moralności drobnomieszczańskiej. Pisarz zastanawia się, gdzie jest granica prywatności - do jakiego stopnia można podsłuchiwać innych ludzi, a kiedy fakt, że jesteśmy podsłuchiwani uznajemy za atak na naszą prywatność.

Tragikomedia Herberta Bergera odwołuje się do historycznej postaci rumuńskiego dyktatora Nicolae Ceauşesceu, który słynął z upodobania do monumentalnych rezydencji podkreślających jego pozycję w państwie. To właśnie podczas jego rządów powstał w Bukareszcie Dom Ludu, obecnie Pałac Parlamentu, który jest drugim po Pentagonie największym administracyjnym budynkiem na świecie. Tytuł sztuki i miejsce, w którym się ona rozgrywa, nawiązują do tego okazałego gmachu, który dla znajdujących się w nim bohaterów staje się labiryntem bez wyjścia. 

Nicolae błądzi po gmachu będącego w budowie pałacu ludowego. Niespodziewanie spotyka koczującą w nim bezdomną Ariadne, która broni swego terytorium siekierą i ostrym słowem. Nie do końca wiadomo, kim jest kobieta, która twierdzi, że nie żyje i każdemu napotkanemu człowiekowi w budynku – labiryncie opowiada zupełnie inną historię swego życia i śmierci. W każdej z jej opowieści pojawia się motyw okrucieństwa władzy wobec życia przeciętnego człowieka, który staje się nic nie znaczącym pyłem na drodze pomysłów i pragnień dyktatora. Z powodu jednej z takich zachcianek Ariadna i jej mąż stracili dziedziczone z pokolenia na pokolenie mieszkanie. Teraz balansująca na granicy dwóch światów i dwóch stanów świadomości kobieta staje się jedyną szansą wydostania się Conducǎtora (wodza) z budynku, który pochłania ludzi niczym ofiary. 

W pałacu, oprócz Nicolae, błądzi także jego żona Elena, młoda stenografka Fedora zapisująca każde jego słowo i architekt Daedalu, który po licznych żądaniach i sugestiach Nicolae nie poznaje już swego „dzieła”. Bohaterowie mijają się, błądzą, czują się zdezorientowani i za każdym razem trafiają na Ariadnę. Sytuacja staje się niepokojąca, kiedy za murami pałacu wybucha rewolucja. Daedalu ucieka helikopterem, który miał zabrać Elenę i Nicolae. Wódz jak najszybciej pragnie wydostać się z pałacu i oskarżyć o zamieszki w kraju agentów obcego wywiadu. Ostatecznie Ariadna z pomocą swego toporka zapędza Elenę, Fedorę i Nicolae do windy, której brakuje przycisków, i mówiąc, że teraz pochłonie ich bycza machina, ich w niej zamyka.

Pałac ludowy Herberta Bergera w krzywym zwierciadle przedstawia historię upadku reżimu, który porównany zostaje przez autora do labiryntu, z którego nie ma wyjścia. Jakakolwiek długotrwała forma kontroli prowadzi do wynaturzeń i niszczy tych, którzy sami ją narzucili odgradzając ich od autentycznych problemów ludzi. Sztuka jest pełna absurdalnego poczucia humoru, który uwypukla wynaturzenia osób rządzących.

Akcja sztuki rozgrywa się w kwietniu 1945 roku, w zakładzie dla nerwowo chorych Dunkelstein, w Austrii.
"OBŁĄKANY czyli UPADEK TRZECIEJ RZESZY" to austriacka próba rozliczenia się z okresem II Wojny Światowej. Autor próbuje zadać pytanie - gdzie są granice normalności w nienormalnych czasach i okolicznościach. Bohaterami sztuki są pacjenci szpitala psychiatrycznego, którzy zostali pozostawieni bez opieki - personel placówki uciekł przed nadciągającym frontem. W szpitalu panuje totalny chaos. Sztuka nie ma konkretnej akcji - ukazuje sytuację, w jakiej znaleźli się pacjenci. Wśród nich znajduje się wielu nieszczęśliwych ludzi, którzy popadli w obłęd pod wpływem wydarzeń z okresu faszyzmu. Są wśród nich m.in.:
- Gottfried Rasl (cierpi na manię prześladowczą - przypomina sobie okrucieństwo z jakim torturował swoje ofiary będąc gestapowcem; po jego śmierci okazuje się, że wziął na siebie i nie swoje winy)
- Giselher Pribil (skonstruował on maszynę do hailowania - kiedy chciał ją opatentować uznano go za wariata; chce być wojskowym - przebiera się w mundur SS i przejmuje dowództwo w szpitalu; bawi się w wyimaginowaną wojnę)
- Eduard Spatsik (major, który przeżył atak czołgów, on również cierpi na manię prześladowczą - jest przybocznym Pribila, narzędziem w rękach wariata)
- Karl Greiner (żołnierz Wermahtu ranny w głowę w boju z partyzantami, nieudacznik, wciąż czeka na przyjazd brata)
- Sigmund Sauber (maniak seksualny)
- Bertram Prokop (wariat religijny, komunikuje z otoczeniem posługując się wyłącznie biblijnymi cytatami)
- Paula (jest w zakładzie, ponieważ chciała popełnić samobójstwo - rodzina potępiła ją za to, że kochała Żyda; jej brat zabił narzeczonego)
- Hermina Plonner (nieszczęśliwa matka, która oszalała dowiedziawszy się, że jej syn zginął na froncie)
- Helga (nimfomanka - zaspokaja seksualnie pacjentów po połączeniu oddziału kobiecego i męskiego)
- Edith (przewrażliwiona młoda dziewczyna - pisze wiersze)
Ta niespójna grupa nagle znajduje się w sytuacji, gdzie nie ma nakazów i zakazów. Wariaci próbują sobie radzić w nowych okolicznościach. Najbardziej normalne osoby w grupie (Paula i Rasl) starają się wprowadzić w życie pewne zasady - organizują przydział posiłków i pracy. Niestety, Rasl nie jest w stanie pozbyć się zżerającego jego duszę poczucia winy, popada w czasowy obłęd. Powierza dowództwo Pribilowi i Spatsikowi, którzy są pochłonięci wyłącznie planowaniem nierzeczywistych ataków na nieistniejącego przeciwnika. W tym czasie linia frontu zbliża się w okolice szpitala. Pribil postanawia wywiesić flagę ze swastyką na dachu budynku. Powiewający proporzec jest świetnym celem dla sowieckiej artylerii - szpital zostaje zbombardowany. Ginie wielu pacjentów (wśród nich Rasl i Hermina). W czasie bombardowania w szpitalu pojawia się profesor Hackenbreit (znienawidzony dyrektor szpitala) - nie udało mu się uciec z okrążenia, chce się ukrywać w przebraniu pacjenta. Początkowo wydaje się, że pacjenci wykorzystają tę sytuację, żeby zemścić się na swoim prześladowcy. Ale okazuje się, że i ofiary mają swoje sumienie. Do grona pacjentów dołącza także kapitan Meiller - dezerter, który musi się ukrywać jak przed Niemcami, tak i przed Rosjanami. Jest on zadziwiająco podobny do żołnierza ze zdjęcia Herminy...Wszyscy z napięciem wsłuchują się w odgłosy nadciągającego frontu.

Osoby: WALTER, GRETE, PRIEM, ZISCHEK, LADL, JAKAŚ KOBIETA (lub głos)

Jednoaktówka- tragifarsa. Akcja sztuki zaczyna się bardzo idyllicznie - w domu położonym na osiedlu letniskowym. Wygląda na to, że Walter i Grete spędzają miły wieczór, za chwilę ma dojść między nimi do zbliżenia. Bohaterowie leżą w łóżku, pokój oświetla intymne światło. Okazuje się, że rozmowa między kochankami nie jest romantyczna - w napięciu zastanawiają się, czy ktoś pojawi się za oknem. Można przypuszczać, że boją się zazdrosnego męża. Nagle pod oknem słychać hałas, kochankowie wyskakują z łóżka - okazuje się, że są w ubraniach. Pod oknem stoją przyjaciele Waltera (Priem i Zischek). Właśnie złapali podglądacza (Ladla). Walter miał podejrzenie, że ktoś go podgląda i zorganizował z kumplami zasadzkę. Następuje scena niezwykłej agresji ze strony mężczyzn, którzy dotkliwie biją i poniżają Ladla. Ten z początku nawet nie zamierza się bronić. Grete boi się, że mężczyźni go zabiją. Nagle Ladl zaczyna mówić - przyznaje się, że jest zboczony. Uwielbia oglądać czasopisma porno, a największą radość sprawia mu podglądanie letników. Robi to od kilkunastu lat. Zichek i Priem są także wielbicielami filmów erotycznych, ale są oburzeni tym, co robi Ladl. Dla nich to niemoralne. Zaczynają wypytywać podglądacza o konkrety - dlaczego to robi, kogo jeszcze podgląda. Ladl broni się przed odpowiedziami, ale nagle zdradza, że w pobliżu mieszka kobieta, która każdego wieczora przyjmuje u siebie dwóch mężczyzn jednocześnie. Walter i jego koledzy chcą wiedzieć, kto to jest. Następnego wieczoru pod innym domem wpadają na siebie Walter, Priem i Zischek. Każdy przyszedł tam sam, w tajemnicy. Okazuje się, że sami mają w sobie coś z podglądaczy - chcieli podejrzeć orgię, jaka podobno rozgrywa się w tym domu. Początkowo wydaje się im, że zostali nabrani przez Ladla, ale po chwili okazuje się, że i on przyszedł do ogrodu. Priem wskakuje na plecy Ladla, żeby lepiej widzieć przez szpary w oknie. Niestety, Ladl nie utrzymuje Priema i obaj lądują w krzakach. Hałas powoduje, że na taras wychodzi kobieta - właścicielka domu. Mężczyźni tłumaczą, że złapali w jej ogrodzie zboczeńca (Ladla). Biją go i wyzywają. Kobieta prosi, żeby wszyscy opuścili jej posesję, ale Walter z kolegami biją nadal podglądacza. Jeden z nich wyciąga nóż i zabija Ladla. Kobieta wpada w panikę. Mężczyźni proszą, aby nie wzywała policji i obiecują, że wywiozą jego ciało gdzieś daleko, do lasu.
Berger z ironią potrafi opowiedzieć o skutkach zakłamania ludzi żyjących bez celu poza systemem wartości. Jego powieści utrzymane są w dobrym rytmie, który trzyma czytelnika do końca w napięciu.

Jednoaktówka - tragifarsa. Akcja sztuki rozgrywa się w wiedeńskim mieszkaniu starej emerytki. Pani Wirth zmarła kilka godzin temu. Przez kilka ostatnich lat staruszką opiekowała się mieszkająca w tym samym domu Monika, która jest przekonana, że podopieczna zapisała jej w testamencie niemałe mienie. Do mieszkania wchodzi Kurt - mąż Moniki. Kurt jest prostym człowiekiem, pracuje jako fryzjer. Małżeństwo nie żyje w dostatku, Monika nie mogła znaleźć pracy, więc przez lata była opiekunką starej. Kobieta namawia męża, żeby na wszelki wypadek przed przybyciem lekarza przeszukali mieszkanie i sprawdzili treść testamentu. Staruszka była bardzo ostrożna - wszystkie oszczędności i kosztowności trzymała w banku. Kurt i Monika odnajdują testament - okazuje się, że staruszka zapisała im tylko stare meble, natomiast wszystkie oszczędności zapisała na dom dziecka. Monika jest wściekła, czuje się oszukana. Nagle wpada na pomysł - tego dnia staruszka miała otrzymać rentę, szkoda, żeby pieniądze przepadły. Namawia Kurta (który ma zdolności aktorskie i lubi parodiować różne osoby), żeby się przebrał za panią Wirth i zamiast niej odebrał pieniądze. Mężczyzna początkowo jest przeciwny, ale żona potrafi go przekonać. Wynoszą ciało staruszki do sąsiedniego pokoju. Kurt przebiera się w ubrania pani Wirth i bez jakiegokolwiek problemu odbiera od listonosza pieniądze. Przy okazji widzi, że listonosz podrywa jego żonę - jest trochę zazdrosny. Kiedy pieniądze leżą na stole - Kurt z przerażeniem odkrywa, że został wykorzystany przez Monikę. Przecież wezwany lekarz bez problemów może określić czas zgonu starej - wtedy wyjdzie na jaw, że to nie ona odebrała rentę. Monika twierdzi, że nie mogą zmarnować kolejnej szansy. Co miesiąc będą odbierać rentę zamiast staruszki. Wystarczy, jeśli przebrany Kurt dwa razy w tygodniu pojawi się w oknie, wszystkie sąsiadki będą myślały, że pani Wirth jeszcze żyje. Kurt znów ulega namowom żony - w nocy wynoszą zwłoki i zakopują je w lesie. Mija kilka miesięcy - Kurt (przebrany za panią Wirth) godzinami przesiaduje w oknie, często wdaje się w rozmowy z sąsiadkami. Można powiedzieć, że tak „wszedł” w rolę, że w chwili obecnej nie wie kim jest tak na prawdę. Monika robi mu wyrzuty - już nawet nie schodzi do własnego mieszkania. Pewnego dnia (szesnaście miesięcy od śmierci staruszki) w domu pani Wirth pojawiają się policjanci. Informują staruszkę, że sprawdzili jej donos - rzeczywiście wygląda na to, że Monika zabiła męża (Kurta nie widziano już od miesięcy) i ma romans z listonoszem. Kurt udaje staruszkę tak przekonująco, że policjanci wierzą, że rozmawiają z prawdziwą panią Wirth. Sprawdzili miejsce, które wskazała im staruszka i znaleźli zwłoki ubrane w kobiece ciuchy. Pani Wirth (Kurt) mówi, że to był plan Moniki i listonosza - chcieli zmylić policję. Do mieszkania wchodzi Monika - policjanci oskarżają ją o zabójstwo męża. Broniąc się denuncjuje i oskarża Kurta o zabójstwo staruszki. Policjanci są przekonani, że Monika udaje wariatkę, żeby uniknąć aresztowania. Wyprowadzają ją z mieszkania. Kurt dopiął swego, ale okazuje się naprawdę stał się panią Wirth. Wyczerpany siada na fotelu i umiera.

Jednoaktówki Herberta Bergera:

„Mała forma dramatyczna, jak pisze Peter Schuster w przedmowie do polskiego wydania jednoaktówek Bergera, zyskuje głębszy wewnętrzny wymiar, niż sama makabryczność lub chociażby figlarność. Dokonuje się w nich złamanie realnego oglądu świata przez element grozy i nieprzewidywalności. Do tego nie bez znaczenia jest konsekwentna i zaskakująca akcja tych sztuk. Można by określić większość jednoaktówek Bergera jako farsę z elementami czarnego humoru. Berger jest mistrzem, jak pisze Lona Chernell w „Wiener Zeitung“ w ukazywaniu odwrotnej strony maski dobrodusznego mieszczucha. Często ukazuje się za nią zaprzeczenie człowieczeństwa, Berger portretuje fascynację złem i niskie instynkty. Dodać by można, iż czyni to w sposób nie pozbawiony dobrego smaku i poczucia humoru.” - Marek Ostrowski (tłumacz)

Osoby:

• HILDE: /22 do 24 lat/
• ERNA: /podobnie/
• WILLI: /między 27 a 30 rokiem życia/
• HERMANN KRIWANITZ /ok. 30 lat/
• FISCHER /około 65/
• BLEIML /podobnie/
• Przechodzień, kelnerka, goście w kawiarni

Akcja sztuki rozgrywa się współcześnie w Austrii. W małym mieszkanku mieszka Hilde ze swoim drugim mężem Hermannem, jej ojciec i małe dziecko (jego ojcem jest pierwszy mąż Hilde - Willi). Willi opuścił Hilde na krótko przed narodzinami syna, związał się z inną kobietą. Fischer (ojciec Hilde) jest staruszkiem całkowicie pochłoniętym swoim hobby - pisaniem wierszyków okolicznościowych. Nie zamierza się mieszać w życie osobiste córki. Raz w miesiącu Willi odwiedza swojego syna - jest skruszony, żałuje, że zachował się jak łajdak. Nie może zrozumieć, dlaczego Hilde żywi do niego niechęć. Willi związał się już z Kolejną kobietą - Erną, ale wciąż mu żal, że stracił możliwość na unormowanie sobie życia w małżeństwie z Hilde. Nowy mąż jego byłej żony nie darzy go sympatią - jest to prosty ale dobry człowiek, Hilde czuje się przy nim bezpieczna. Kiedy Willi wyczuwa, że Hermann nie jest ulubieńcem teścia, postanawia przeciągnąć na swoją stronę starego Fischera. Staruszek woli jednak trzymać się z daleka od spraw rodzinnych pogrążony w swojej poezji. Willi w tej sytuacji wymyśla nowy podstęp - chce skompromitować Hermanna w oczach Hilde. Postanawia się zaprzyjaźnić z mężem byłej żony. Załatwia mu za pół ceny samochód i zapisuje na kurs prawa jazdy. Hermann początkowo ma pewne opory, ale po jakiś czasie je przełamuje. W dzień, kiedy Hermann zdaje egzamin na prawo jazdy, Willi organizuje imprezę. Hermann przychodzi z Hilde, a Willi z Erną. Wszyscy są pijani. Willi namawia Ernę, żeby się rozebrała przed gośćmi. Hilde początkowo jest oburzona, ale i ona nadużyła alkoholu - przyłącza się do zabawy i rozbiera się wraz z Erną. Willi gasi światło. O tym, co wydarzyło się owej nocy dowiadujemy się po kilku miesiącach. Do domu Hildy przychodzi w odwiedziny Hermann. Okazuje się, że jego żona przed miesiącem powiła dziecko. To jego syn. W czasie imprezy u Willego panowie zamienili się partnerkami - Willi wykorzystał sytuację i wmówił później Hildzie, że Hermann przeprowadził się do Erny. W rzeczywistości Hermann wyjechał z miasta, nie mógł znieść myśli, że zdradził żonę a ona jego. Willi wprowadził się na kilka tygodni do Hilde, jednak powrót na łono rodziny był nieudany - Hilde go ponownie wyrzuciła. Hermann nic nie wiedział o tym, że żona jest w ciąży, przybył jak tylko dowiedział się, że ma syna. Przeprasza żonę i prosi o odpuszczenie - chce wrócić do domu. Przyznaje się, że zbyt zaufał takiemu łajdakowi jak Willi. Hilde, mimo iż ma pewne opory, jest gotowa dać Hermannowi następną szansę. Ale w tym momencie do mieszkania wpada Willi - dowiedział się, że Hermann pojawił się w mieście. Dla Hildy to już zbyt wiele - rzuca się na Willego i bije go tak, iż były mąż traci przytomność. Hermann jest przekonany, że Hilde zabiła Willego. Z ulgą obserwuje dochodzącego do siebie rywala. Postanawia odprowadzić łajdaka do lekarza - niestety, autor nie podaje odpowiedzi na nurtujące widza pytanie: Czy Hermann wróci do domu, czy znów da się omotać łajdakowi - Willemu.

Tekst Bergera to bardzo dowcipne studium na tematy damsko-męskie. Autor (mężczyzna) zastanawia się nad problemem: czy można ufać mężczyźnie.

Jednoaktówka - tragikomedia. Akcja sztuki rozgrywa się współcześnie, w mieszkaniu wiedeńskich emerytów. Józef jest już starym i schorowanym mężczyzną, opiekuje się nim żona - Agnieszka. Staruszek jest zrzędliwy i często drażni żonę swym zachowaniem. Józef ma szczególne hobby - w specjalnym albumie zbiera nekrologi swoich kolegów z klasy maturalnej. Dziwnym trafem, za każdym razem rodzina zmarłego przysyła Józefowi nekrolog. Jako jedyny z całej klasy nigdy nie zrobił kariery, ani nie osiągnął wysokiego statusu materialnego, ale ma nadzieję, że będzie przynajmniej tym, który wszystkich przeżyje. Od czasu do czasu staruszków odwiedza wnuk - Tomasz. Dziadek zwierza się mu, iż z jego klasy żyje już tylko trzech staruszków. Oprócz niego to: Mirza i Tischendorfer. Okazuje się, że ten ostatni mieszka kilkadziesiąt kilometrów od Wiednia. Tomasz proponuje dziadkowi układ: Józef zainwestuje w kupno motorynki, a Tomasz pojedzie do miasteczka, gdzie żyje Tischendorfer i zorientuje się, jak się czuje szkolny kolega dziadka. Po powrocie Tomasza okazuje się, że chłopak spotkał Tischendorfera - ten zaprosił go do domu i obiecał, że przyjedzie odwiedzić Józefa w przyszłym tygodniu. Tak się składa, że tuż przed wizytą Tischendorfera Józef otrzymuje nekrolog Mirzy. Z klasy żyje ich tylko dwóch... Okazuje się, że Tischendorfer cieszy się świetnym zdrowiem, ma młodą żonę (to jego trzecie małżeństwo) i trzynastoletnią córkę. Józef zrozumiawszy, że kolega cieszy się lepszym zdrowiem, dostaje histerii i ataku - Agnieszka musi dać mu zastrzyk i wezwać lekarza. Zaskoczony Tischendorfer wycofuje się z mieszkania Józefa. Sytuacja wraca do normy. Trzy miesiące później staruszków odwiedza Tomasz - ma wiadomość dla Józefa. Był w miasteczku, gdzie mieszka szkolny kolega dziadka i okazało się, że Tischendorfer umarł poprzedniego dnia. Agnieszka dziwi się, jak to możliwe, skoro dwa tygodnie wcześniej Józef wlepił do swojego albumu jego nekrolog. Tomasz i Agnieszka odkrywają, że nekrolog został wydrukowany w drukarni mieszczącej się w pobliżu domu staruszków. Agnieszka domyśla się prawdy. Po wyjściu Tomasza zaczyna redagować kolejny nekrolog...

te;łcześnie, w mieszkaniu wiedeńskich emerytów. Józef jest już starym i schorowanym mężczyzną, opiekuje się nim żona - Agnieszka. Staruszek jest zrzędliwy i często drażni żonę swym zachowaniem. Józef ma szczególne hobby - w specjalnym albumie zbiera nekrologi swoich kolegów z klasy maturalnej. Dziwnym trafem, za każdym razem rodzina zmarłego przysyła Józefowi nekrolog. Jako jedyny z całej klasy nigdy nie zrobił kariery, ani nie osiągnął wysokiego statusu materialnego, ale ma nadzieję, że będzie przynajmniej tym, który wszystkich przeżyje. Od czasu do czasu staruszków odwiedza wnuk - Tomasz. Dziadek zwierza się mu, iż z jego klasy żyje już tylko trzech staruszków. Oprócz niego to: Mirza i Tischendorfer. Okazuje się, że ten ostatni mieszka kilkadziesiąt kilometrów od Wiednia. Tomasz proponuje dziadkowi układ: Józef zainwestuje w kupno motorynki, a Tomasz pojedzie do miasteczka, gdzie żyje Tischendorfer i zorientuje się, jak się czuje szkolny kolega dziadka. Po powrocie Tomasza okazuje się, że chłopak spotkał Tischendorfera - ten zaprosił go do domu i obiecał, że przyjedzie odwiedzić Józefa w przyszłym tygodniu. Tak się składa, że tuż przed wizytą Tischendorfera Józef otrzymuje nekrolog Mirzy. Z klasy żyje ich tylko dwóch... Okazuje się, że Tischendorfer cieszy się świetnym zdrowiem, ma młodą żonę (to jego trzecie małżeństwo) i trzynastoletnią córkę. Józef zrozumiawszy, że kolega cieszy się lepszym zdrowiem, dostaje histerii i ataku - Agnieszka musi dać mu zastrzyk i wezwać lekarza. Zaskoczony Tischendorfer wycofuje się z mieszkania Józefa. Sytuacja wraca do normy. Trzy miesiące później staruszków odwiedza Tomasz - ma wiadomość dla Józefa. Był w miasteczku, gdzie mieszka szkolny kolega dziadka i okazało się, że Tischendorfer umarł poprzedniego dnia. Agnieszka dziwi się, jak to możliwe, skoro dwa tygodnie wcześniej Józef wlepił do swojego albumu jego nekrolog. Tomasz i Agnieszka odkrywają, że nekrolog został wydrukowany w drukarni mieszczącej się w pobliżu domu staruszków. Agnieszka domyśla się prawdy. Po wyjściu Tomasza zaczyna redagować kolejny nekrolog...