język polskijęzyk angielski

hebrajski

Yedlin, Noa

Yedlin, Noa fot. Wikipedia
Yedlin, Noa fot. Wikipedia

Urodzona w 1975 roku w Tel Awiwie izraelska pisarka, scenarzystka i dziennikarka, laureatka Nagrody Sapira (2013). Dorastała w rodzinie imigrantów z Argentyny, studiowała w Jerozolimie i Pekinie. W swoich powieściach (The Landlady, Stockholm, People Like Us) pokazuje inteligencję izraelską z punktu widzenia kogoś, kto zna jej mechanizmy od środka: ambicję ubrana w etykę, cynizm udający wrażliwość. Jej proza łączy dyscyplinę socjologa z ironią felietonisty, a jej dialogi brzmią jak najuczciwsze kłamstwa, jakie można usłyszeć w salonie z dobrą kawą i złym sumieniem.   
 

Sinai, Roni

Dramaturg, reżyser, tłumacz urodzony 1969 w Jerozolimie. W 1996 ukończył Nissan Nativ Acting Studio w Tel Awiwie, a w 2002 uczestniczył w warsztatach dramaturgicznych w Canberze w Australii, reprezentując Izraelskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

Autor i reżyser:
1997 – „Stephen”, zdobywca 4 nagród na Festiwalu Teatralnym w Akce
1999 – „Oil on Cloth” – zdobywca nagrody Israeli Theater Fringe Award
2000 – „Wool Dog” – projekt trzeciego roku w Nissan Nativ. Sztuka została wystawiona w Bet Zioney America i Tsavta
2001 – „Freeing Bin Laden” – jako projekt dyplomowy dla Nissan Nativ
2002 – „The Big Win” (komedia) w Beer Sheva Theater, na podstawie Shalom Aleichem, z udziałem Miki Kam, Tuvia Tsafir, Hanna Roth i innych…
2009 – „Sweet Potatoes”, Incubator Theater
2016 – Główny scenarzysta i reżyser, Tuvia Tsafir’s Variety Show

Reżyser:
2005–2007 – międzynarodowy musical indyjski „Baharati”, we współpracy z Shirili Deshe i Jojo Kahanem

Scenarzysta:
2012 – „Israel Journal”, teatr Haifa, reżyseria: Moshe Naor
2014 – „Boomerang”, Teatr Haifa, reżyseria: Nir Erez (z udziałem Ohada Knollera, Normana Isy, Lirit Balaban, Yoava Barleva i Efrat Arnon)
2015 – Monologi do międzynarodowej produkcji „Baharati 2” (reżyseria: Shirili Deshe i Jojo Kahan)
2018 – „She’s a Robot”, współautork scenariusza wraz z Uzi Weilem, Teatr Habima, reżyseria: Roy Segev.
2019 – „Fatso”, współautor scenariusza wraz z Etgarem Keretem, Teatr Cameri, reżyseria: Shirili Deshe. Sztuka zdobyła nagrodę dla najlepszego dramaturga „Tamar Rudich” przyznawaną przez Teatr Cameri
2020 – „The Pill”, teatr Beit Leisin, reżyseria: Roy Segev

Tłumaczenia i adaptacje:
2003 – Tłumaczenie i reżyseria sztuki „The Prisoner of Second Avenue” Neila Simona w teatrze Beer Sheva, z udziałem Zeeva Revacha, Geuli Nuni i innych.
2004 – Przetłumaczył i zaadaptował sztukę Carlo Goldoniego „The Coffee Shop”, wystawiono w reżyserii Mitko Bozakova w teatrze Beer Sheva
 

Agmon, Goren

Agmon, Goren

Autorka dramatów i reżyserka sceniczna, absolwentka Wydziału Reżyserii Teatru Uniwersytetu w Tel Awiwie. Wykłada na wydziale Dramatu Uniwersytetu Telawiwskiego. Spod jej pióra wyszły takie teksty jak Jako samotny ptak na dachu (prapremiera w Teatrze Habima), Ciąża (Teatr Cameri), Dziedziczka (Teatr Beit Lessin), Koncert (Beit Lessin) Wiadomości (Beit Lessin), List do Noego (Beit Lessin), Bezdomny kot (Habima), Cezareja (Beit Lessin ), Kawiarnia "Wierzba" (Beit Lessin). Ponadto napisała i wyreżyserowała: Kobieta jak żyrafa (Tzavta), Honor (Tzavta), Wyścig i upadek psa (Tzavta), Upadek (Hajfa Theater), Grupa (Festiwal Teatralny dla dzieci w Hajfie - pierwsza nagroda festiwalu), Papugi Ezechiela ("Acco Festiwal" 88). Dodatkowo napisała i wyreżyserowała piętnaście sztuk dla dzieci, w tym: Ja i mój młodszy brat, Banda, Wspaniała przygoda. Zdobywczyni nagrody dla najlepszego dramaturga roku.

 

Appelfeld, Aharon

Aharon Appelfeld, urodzony w 1932 roku w Czerniowcach na Bukowinie, zaliczany jest do najwybitniejszych współczesnych pisarzy izraelskich. Jego matka zginęła z rąk nazistów, ojciec zaginął bez śladu. On sam jako dziewięcioletni chłopiec znalazł się w obozie, z którego udało mu się zbiec. Po trzech latach ukrywania się w lasach Ukrainy został przygarnięty przez oddział Armii Czerwonej i zatrudniony w kuchni polowej. W 1946 roku Appelfeld przedostał się do Palestyny, gdzie wstąpił do wojska. Ukończył Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie. Obecnie wykłada literaturę hebrajską na uniwersytecie Ben Guriona. Jest autorem wielu esejów, opowiadań i powieści, m.in. Be'et uw'ona ahat (W tym samym czasie, 1982), Katerina (1939), wyróżnionej National Jewish Book Award Mesilat barzel (Droga żelazna, 1991; polski przekład w przygotowaniu), Michre hakerach (Kopalnia lodu, 1997) oraz autobiograficznej Sipur chaim (Historia jednego życia, 1999). Książki Appelfelda, w tym Badenheim 1939, przełożone na dwadzieścia osiem języków, przyniosły mu wiele międzynarodowych nagród literackich, m.in. Bialik Prize, Harold U. Ribelow Prize, a także Israel Prize i wiele nagrόd literackich w Europie.

Gov, Anat

Gov, Anat

(1953-2012) Autorka komedii rodzinnych cieszących się w Izraelu wielkim powodzeniem. Swoją karierę zaczęła od pisania scenariuszy do izraelskich programów satyrycznych, ale dopiero pisząc dla teatru mogła powiedzieć rzeczy, które były tabu. Anat Gov zajęła się więc omawianiem relacji kobiet i ich rolą w społeczeństwie. Państwo Izrael tworzyli i budowali silni mężczyźni, a kobiecie zostawiano rolę dbania o ognisko domowe, mimo obowiązkowej służby wojskowej kobiet.

Anat Gov udowodniła, że kobieta może walczyć o swoje prawa i nadal tworzyć z wielką wrażliwością. Jej sztuki wystawiane głównie w Teatrze Cameri w Tel Awiwie zawsze odnosiły sukcesy. Większość reżyserowana była przez znaną już w Polsce dramatopisarkę i reżyserkę Ednę Mazyę, z którą były w wielkiej przyjaźni.

Ważnym dramatem w jej dorobku jest utwór Najlepsze przyjaciółki - o spotkaniu po latach trzech przyjaciółek, o relacji, jaka ich łączyła, w której było miejsce na wielkie oddanie, ale i zazdrość czy negatywne emocje. Uznaniem cieszy się też jej adaptacja sztuki Arystofanesa Lizystrata oraz sztuka Pan domu, który opowiada o trudnościach z ułożeniem sobie życia wysoko postawionego dowódcy sił lotniczych na emeryturze. W Happy Ending opisała z wielką odwagą swoją walkę z chorobą nowotworową; ta ostatnia jej sztuka wystawiona została z ogromnym powodzeniem w Teatrze Cameri w 2011 jako musical. Bohaterką jest znana aktorka, która rezygnuje z chemioterapii, aby żyć pełnią życia do końca. Musical wywołał szok, ale publiczność tłumnie wciąż przychodzi do teatru, aby wzruszać się, oburzać czy śmiać przez łzy.

Dramaty Anat Gov, pełne optymizmu i wiary w drugiego człowieka, są również tłumaczone na inne języki i grane poza Izraelem.

My prezentujemy państwu sztukę Boże mój!, która odniosła równie duży sukces.

Koren, Gur

Koren, Gur

Ur. 1973 r. autor dramatów i adaptacji teatralnych, aktor i reżyser. Studiował aktorstwo i reżyserię w izraelskiej szkole teatralnej Beit Cvi. Pracuje na stałe w Teatrze Gesher, ale angażuje się też w niezależne projekty. Uczy aktorstwa, reżyseruje przedstawienia dla dzieci i młodzieży. Autor sztuk Ja i dusza, Sztuka na dzień rodziny, O kłamstwie, Pięć kilo cukru. Jego sztuka Normalni inaczej została wyróżniona dwiema Izraelskimi Nagrodami Teatralnymi (Najlepsza Komedia Roku, Najlepszy Dramatopisarz Roku). Prapremiera miała miejsce w teatrze Beit-Lessin w Tel Awiwie, następnie była wystawiana we Włoszech oraz w Czechach.

Lazarov, Yehezkel

Lazarov, Yehezkel

Urodził się w 1974 roku w Tel Awiwie. Po odbyciu służby wojskowej podjął współpracę ze znaną izraelską grupą taneczną Bat Sheva Dance Company. Studiował w Londynie w Actors' Center, a następnie zaczął pracować w teatrach Cameri i Gesher jako aktor, reżyser i choreograf. Często występuje w filmach izraelskich. Zajmuje się też sztuką wizualną prezentując swoje prace w wielu izraelskich galeriach. Napisał i wyreżyserował sztuki Hezi, Radio Heaven i Igloo (Igloo miało swoją prapremierę na Festiwalu Izrael w 2013 roku). Lazarov stworzył również dwa krótkometrażowe filmy - Lashabiya i No Lifeguard, które były pokazywane na wielu międzynarodowych festiwalach. Jest też kuratorem i dyrektorem artystycznym wielu wystaw w Tel Awiwie.

Liebrecht, Savyon

Liebrecht, Savyon

Urodziła się jako Sabina Sosnowski w 1948 r. w Monachium, w rodzinie polskich Żydów ocalałych z Holokaustu, którzy w 1950 r. przeprowadzili się do Izraela. Ukończyła wydział filozofii na Uniwersytecie w Tel Awiwie, pracowała jako dziennikarka, a w 1986 r. zadebiutowała zbiorem opowiadań. W 1987 roku otrzymała nagrodę im. Altermana, zaś w 2002 nagrodę miasta Rzym. Ostatnio pisze głównie sztuki teatralne, które odnoszą sukcesy również poza Izraelem, m.in. w Stanach Zjednoczonych, Anglii, Niemczech, Szwecji, Finlandii, a nawet w Chinach. Czterokrotnie otrzymała zaszczytny tytuł „dramaturga roku" w Izraelu.

W Polsce Liebrecht znana jest z tomu Rzecz o banalności... i inne sztuki (ADiT, 2012) oraz z kilku realizacji na polskich scenach, między innymi Rzeczy o banalności miłości w Teatrze Dramatycznym w Warszawie w reż. Wawrzyńca Kostrzewskiego (2014) oraz nagrodzonego na Festiwalu "Dwa teatry" w Sopocie spektaklu Teatru Telewizji w reż. Feliksa Falka (2013).

Sztuki autorki to impresje na temat jej duchowych przeżyć jako przedstawicielki drugiego pokolenia po Holokauście i pierwszego, które może mówić o sobie – Izraelczycy. Pamięć o Zagładzie oraz konflikt postaw między wierzącymi a ateistami – są bliskie również polskiemu czytelnikowi. Duże znaczenie w twórczości Liebrecht mają kobiety, dążące do zrozumienia wpływu fatalnych wydarzeń historycznych na ich życie oraz rodzin, w których dorastały.

Sztuki: Po chińsku do ciebie mówięRuchele wychodzi za mążPustynne jabłkaSonia MuszkatRzecz o banalności miłościPrzypadek Freuda

Ludzie, którzy badają dynamikę zachowań ludzi ocalałych z Zagłady, dzielą ich domy na dwa typy. W jednych obsesyjnie mówi się o Holokauście, niezależnie od tego, co jest tematem rozmowy - sznurówka czy kawałek chleba prowadzą wprost do wspomnień z getta i obozu koncentracyjnego. W domach drugiego typu panuje kompletna cisza. Sądzę, że najbardziej twórczy artyści wychowali się w domach drugiego rodzaju, ponieważ cisza jest tym, co najbardziej wyzwala kreatywność.

S. Liebrecht

Sobol, Joshua

Ur. w 1939 r. w Tel Avivie. Studiował m.in. filozofię na Sorbonie. Sztuki teatralne zaczął pisać już w 1971, ale jego międzynarodowa kariera dramatopisarska zaczęła się w 1983, od prapremiery Nocy Weiningera w Teatrze w Haifie i zaproszenia spektaklu na festiwal teatralny do Edynburga, gdzie przyznano mu nagrodę krytyki. Sztuka Ghetto, zrealizowana w 1984 przez Petera Zadeka w Berliner Volksbühne, ugruntowała pozycję autora.

Noc Weiningera

Levin, Hanoch

Levin, Hanoch

1943 - 1999. Jeden z najciekawszych współczesnych pisarzy izraelskich. Autor pięćdziesięciu sześciu dramatów, programów i piosenek satyrycznych, tomu prozy i poezji, recenzji i książek dla dzieci. Pochodził z ortodoksyjnej żydowskiej rodziny, urodził się i mieszkał w Tel Awiwie. Na tamtejszym uniwersytecie studiował filozofię i literaturę hebrajską. Początkowo pisał zjadliwe, ironiczne skecze polityczne o izraelskiej mentalności. Debiutował jako pisarz i reżyser w 1968 roku satyrycznym programem AT VEANI VE-HAMILHAMA HA-BA'A (TY I JA, I NASTĘPNA WOJNA) nawiązującym do wojny sześciodniowej z 1967 roku. Był twórcą "ostrym" i prowokacyjnym, głośno dawał wyraz swoim radykalnym poglądom politycznym, krytykował ekspansywną politykę Izraela dotyczącą Palestyny i Arabów.

Nowa strona internetowa o H. Levinie już działa od 18 grudnia 2013 roku - w języku hebrajskim i angielskim można uzyskać informacje o wystawieniach i publikacjach sztuk na całym świecie.

Polecamy również link do krakowskiego wydarzenia wokół Królestwa Wszechwanny oraz galerię zdjęć.

Sztuki: Pakujemy manatkiKrumJakobi i LeidentalDziwka z OhioŚniący chłopiecSzyc, Sprzedawcy gumekZimowy pogrzeb, Męki Hioba, RequiemMorderstwo, Powyższe sztuki ukazały się w antologii JA I TY I NASTĘPNA WOJNA - Teatr życia i śmierci, ADiT, Warszawa 2009.

Kolejne przekłady sztuk Hanocha Levina:, Kapryśnik ChefecPoperRomantycyJakiś i PupczeSolomon GripUdręka życia

 W listopadzie 2013 ukazała się książka z wyborem tekstów Hanocha Levina Królestwo Wszechwanny. Proza, skecze, piosenki, poezja.

Kolejne przekłady sztuk Hanocha Levina:, Chudy żołnierzCesarz GokLokajeWszyscy chcą żyćMoris SzimelWzrusz moje serce