język polskijęzyk angielski

niemiecki (Austria, Niemcy, Szwajcaria)

Manthey, Elżbieta

Absolwentka wrocławskiego wydziału kulturoznawstwa, zaangażowana w życie teatralne zawodowo (założycielka i szefowa Agencji ADiT) i osobiście, organizatorka prób czytanych dramatów i warsztatów. Jako tłumaczka debiutuje przekładem sztuki Jeszcze Polska nie zginęła Jürgena Hofmanna.

Uberman, Iwona

Uberman, Iwona

Absolwentka skandynawistyki na Uniwersytecie Gdańskim oraz teatrologii na Ludwig-Maximilians-Universität w Monachium, zakończonej pracą doktorską o twórczości George Taboriego.

Po działalności naukowej w Instytucie Teatrologii na Freie Universität w Berlinie, jako dramaturg oraz pracowniczka działu edukacji w Jüdisches Museum Berlin, zajmuje się obecnie tłumaczeniami z języka niemieckiego, a także relacjami na temat wydarzeń kulturalnych, głównie w dziedzinie teatru dla „Teatru”, „Teatru dla Was”, „Dziennika Teatralnego”, „Forum dziennikarzy”, „Spotkajmy się we Wrocławiu”, Telewizji Polskiej, Instytutu Goethego i berlińskiego MOE (Mittel-Ost-Europa)-Kultur-Newsletter.

Jest też autorką sztuki Stimmen der Dunkelheit.

Publikacje:

Auschwitz im Theater der „Peinlichkeit“. George Taboris Holocaust-Stücke im Rahmen der Theatergeschichte seit dem Ende der 60er Jahre, praca doktorska, Dissertationsverlag, Monachium 1995.

Leerzeit. Wege durch das Jüdische Museum Berlin (praca zbiorowa) – zbiór esejów o architekturze Daniela Libeskinda, Museumspädagogischer Dienst Berlin, Berlin 2000.

Adaptacje:

Chopin. Briefe von George Sand

Das jüngste Gericht – na podstawie opowiadania Sławomira Mrożka Sąd ostateczny

Ferdydurke – na podstawie powieści Witolda Gombrowicza

Der Frost – na podstawie powieści Thomasa Bernharda Mróz

Przekłady:

Oliver Kluck - Poczekalnia przyszłość (Warteraum Zukunft)

Oliver Kluck - Fabryka skór z żabich cipek (Froschfotzenlederfabrik)

Sibylle Berg - Grunt to praca (Hauptsache Arbeit)

Oliver Kluck - Zasada Meesego (Das Prinzip Meese)

Lutz Hübner - Firma dziękuje (Die Firma dankt)

Lukas Bärfuss - Dwadziescia tysiecy stron (Zwanzigtausend Seiten)

Felicja Zeller - X-przyjaciół (X Freudne)

Marianna Salzmann - Mame loszn. Język przodków (Muttersprache Mameloszn)

 

Szalsza, Piotr

Szalsza, Piotr

Reżyser, muzyk, scenarzysta, tłumacz, pisarz, dziennikarz, publicysta, redaktor i producent widowisk telewizyjnych, organizator projektów muzycznych, teatralnych i naukowych (ur. 1944). Wielokrotnie nagradzany (m.in. Zasłużony Dla Kultury Polskiej; 1990, Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczpospolitej Polskiej; 1993, Paszport Chopinowski – Komitetu Obchodów Roku Chopinowskiego 2010). Autor kilkudziesięciu haseł Wielkiej Encyklopedii Muzycznej Austrii. Kompozytor muzyki do spektakli teatralnych i telewizyjnych, kierownik muzyczny nagrań płytowych, radiowych i telewizyjnych. Autor wielu publikacji o tematyce muzykologicznej. Ostatnio wyreżyserował sztukę Petera Turriniego Siedem sekund wieczności w Teatrze Polonia w czerwcu 2021 (w swoim tłumaczeniu, jest również autorem tekstów piosenek do spektaklu).

 

W y b r a n e    p o z y c j e

 

  • biografie muzyczne

Antoni Dworzak, Edwar Grieg, Wojciech Kilar, Mkołaj Rimskij Korsakow, Robert Schumann, Bolesław Szabelski, Ryszard Wagner

 

  • portrety i koncerty

Felicja Blumental, Alicja Boniuszko, Rosalia Chladek, Paul Badura-Skoda, Emin Chaczaturian, Mogens Ellegaard, Zdzisław Górzyński, Adam Harasiewicz, Witold Lutosławski, Bolesław Mierzejewski, Siegfried Palm, Krzysztof Penderecki

 

  • reżyseria obrazu koncertów jazzowych

m.in.: Astrud Gilberto, Jan Garbarek, Lionel Hampton, Stephane Grapelli, Dizzy Gillespie, Friedrich Gulda, Nigel Kennedy, John Lourie, Miriam Makeba, Adam Makowicz, Wynton Marsalis, Moder Jazz Quartett, Joe Pass, Oscar Peterson, Michel Petrucciani, Joe Zawinul

 

  • filmy i widowiska tv

- Sergiej Prokofiew – Iwan Groźny (widowisko teatralno-muzyczne); 1978
- Karol Szymanowski – Mandragora (film baletowy); 1978
- Dimitr Szostakowicz – VII Symfonia Leningradzka (wid. teatralno-muzyczne); 1979
- Śladami Chopina – Czechy (film dok.); 1979
- Szymanowski w Pradze (film dok.); 1980-81
- Ernest Bryll - Kolęda nocka (impresja filmowa); 1981
- Śladami Chopina – Wiedeń (film dok.); 1984
- Historia fortepianu - w III częściach (film dok.); 1988-90
- Powszedni dzień Warszawskiego Getta (film dok.); 1993
- Serce Chopina – (film dok.); 1995
- Johann Strauss w Petersburgu - z Sir Peterem Ustinovem i Filharmonią Petersb.; 1996
- Thomas Bernhard – Plac Bohaterów – z  K. Jandą i Z. Zapasiewiczem (T.TVP); 1997
- Mikis Theodorakis - Canto General - Oratorium (św. Praw. pod dyr. kompozytora); 1998
- Habsburgowie polscy – 2 części (film dok.); 2001-02
- Karl Kraus - Ostatnie dni ludzkości - Festspiele Reichenau, 2006-7
- Bronisław Huberman – czyli zjednoczenie Europy i skrzypce (film), 2010
- Mordechaj Gebirtig – czyli Bądź zdrów mój Krakowie (film),2012
- Bohaterowie ze Steinu – Stragan: Armia Krajowa w Austrii (film dok.) - 2015
- Julius Madritsch. Sprawiedliwy pośród Narodów (film dok.) /2018
- Wielkie Galicjanki – Album (film dok.) 2020 – Rok Kultury Austria-Ukraina

 

  • reżyseria spektakli teatralnych i operowych

- Giovanni Paisiello - Barbier von Sevilla; 1985 Wiedeń - Kammeroper
- Umberto Giordano - Fedora; 1994 Opera Narodowa Warszawa
- Ferdinand Raimund - Chłop milionerem, 1996, Teatr Śląski Katowice
- Michaela Ronzoni - Siostry Parry; 2002 – 2014, Kraków, Tel Awiw, Rzeszów, Toruń)
- Karol Szymanowski - Zbójniczka (libr. wg baletu „Harnasie“); 2002 Wiedeń  
- Janusz Głowacki - Antygona w Nowym Jorku; 2004 Kraków, Wiedeń, 2010 Salzburg
- Fryderyk Schiller - Dymitr (Demetrius) – 2005, Kraków – Katowice
- Peter Turrini – Alpejskie zorze – 2008, The fifth Theatre Omsk
- Antoni Czechow – Mewa – 2008, Festspiele Reichenau
- Aharon Appelfeld - Piotr Szalsza – Badenheim 1939 – 2009, Teatr Śląski Katowice
- Hans Krasa – Brundibar Opera z Terezina – 2010, Leopoldinum Festiwal Wrocław
- Thomas Bernhard – Po prostu skomplikowane - 2014, Katowice – Wiedeń
- Arthur Schnitzler – Reigen Korowód, 2016, Liceyskij Teatr Omsk
- Peter Turrini – Siedem sekund wieczności - 2021, Teatr Polonia Warszawa

 

  • autor książek i prac naukowych

Karol Szymanowski w Pradze (1982r.), Bronisław Huberman – czyli pasje i namiętności zapomnianego geniusza – biografia skrzypka wirtuoza (2001 r.), Max Kalbeck – Wiedeńczyk z Wrocławia – materiały z sesji naukowej we Wrocławiu (2007 r.). Opracowanie kilkudziesięciu haseł Wielkiej Encyklopedii Muzycznej Austrii (głównie o muzykach polskich w Austrii w XVIII-XX w.)

 

  • tłumaczenia dzieł austriackich autorów takich jak:

Gabriel Barylli, Daniel Glattauer, Stephan Lack, Gerald Szyszkowitz, Peter Turrini, Stefan Vögel

 

  • muzyka teatralna do licznych spektakli teatralnych i telewizyjnych

m.in.: Czarownice z Salem, Hedda Gabler, Kartoteka, Niemcy, Pan Jowialski, Pokojówki, Szwejk, Zbrodnia i kara

 

  • kierownictwo muzyczne

filmu Axela Cortiego Radetzkymarsch wg J.Rotha, 1994; oraz kilkuset nagrań płytowych, radiowych i telewizyjnych w Polsce i w Austrii

 

  • działalność dziennikarska i muzykologiczna

w prasie, radio, telewizji i w wydawnictwach specjalistycznych od 1963; prace poświęcone m.in.: Fryderykowi Chopinowi, Grzegorzowi Fitelbergowi, Tomaszowi Nideckiemu, Brunonowi Schulzowi, Karolowi Szymanowskiemu, Deborze Vogel

 

  • organizacja imprez muzycznych, sympozjów i konferencji naukowych, wystaw, m.in.:

- Rok Polski w Austrii - Karol Szymanowski; 2002 Wiedeń, Linz
- Teodor Leszetycki – 90 rocznica śmierci, 2005-06 Kraków, Przemyśl, Katowice
- Festiwal Dialogu 4 Kultur– „Żydowski Wiedeń” – Cykl 6 projektów, 2007 Łódź
- Chopin w Wiedniu – 2010 Wiedeń, Bydgoszcz, Wrocław, Warszawa, Katowice, Tel Awiw, 2014 Londyn
- Karol Szymanowski: życie i twórczość – Londyn 2015, Katowice 2018

 

  • nagrody i odznaczenia

Nagrodą Prezesa TVP w dziedzinie muzyki (1968 r.), jako Zasłużony Działacz Kultury (1979 r.) i Zasłużony Dla Kultury Polskiej (1990 r.), Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczpospolitej Polskiej (1993 r.), Paszportem Chopinowskim – Komitetu Obchodów Roku Chopinowskiego (2010 r.), wiedeńską Złotą Sową (2010 r.), rosyjskim Dyplomem Honorowym Stowarzyszenia „Rodzina” (2010 r.), Nagrodą za film edukacyjny – Bronisław Huberman – czyli zjednoczenie Europy i skrzypce na Kameraton Festival (2011 r.), Austriackim Złotym Krzyżem Honorowym Nauki i Sztuki 1.Kl. (2014 r.), Dyplomem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP (2014 r.), Medalem Miasta Bytomia w dziedzinie Kultury (2014 r.) oraz Tytułem SUMMA CUM LAUDE – Szkół Muzycznych w Katowicach (2019 r.).
 

Szalsza, Marek

Szalsza, Marek

Ur. 1967 pisarz i tłumacz. Mieszkał w Katowicach, Gdańsku, Wiedniu, obecnie w Sopocie. Powieść Schyłek szatrangu wygrała Konkurs Literacki Miasta Gdańska im. Bolesława Faca i ukazała się nakładem Wydawnictwa w Podwórku (2015). Opowiadanie Turniej zwyciężyło w konkursie literackim z okazji 90-lecia PZSzach. i wyszło w piśmie „Mat” (nr 4/2016). Autor publikował też krótką powieść w odcinkach pt. Droga do Trachinki w magazynie SLOW. W piśmie „Bliza” (nr 2 [29] / 2017) ukazało się opowiadanie Sukcesja, które stanowi część tomu opowiadań.

Liczne jego przekłady sztuk teatralnych, głównie austriackich autorów, były i są grane w teatrach.

 

 

 

Surowska, Barbara

Surowska, Barbara

ur. 3 grudnia 1939 r. w Białograju. Pisarka i tłumaczka z języka niemieckiego, zadebiutowała w 1967 r., przekładem tekstów w tomiku „LUTER”. Debiut prozatorski przypada natomiast na rok 1994 – „MŁODY RIKLE”.
 

Staszczak-Prüfer, Natalia

Staszczak-Prüfer, Natalia

Ur. 1986 krytyczka teatralna; absolwentka Akademii Teatralnej w Warszawie (Wydział Wiedzy o Teatrze) oraz teatrologii (Theaterwissenschaft) na Freie Universität w Berlinie. Pracuje jako dziennikarka i tłumaczka (freelancerka). Hobbystycznie tłumaczy sztuki teatralne. Współpracuje z takimi pismami i portalami jak: „Teatr”, "Dwutygodnik.pl", "TaniecPolska", "Forum Dialogu – Perspektywy ze Środka Europy". Mieszka na stałe w Berlinie. Od 2018 roku jest inicjatorką i główną koordynatorką projektu "Lesezyklus Lektury", który zajmuje się prezentacją polskiej literatury w Berlinie i w Brandenburgii. Więcej informacji na Stronie autorskiej.