Nowe sztuki, nowi autorzy

Cień ojca

Mikó, Csaba

„Trzeba rodzić, bo rodzina jest ważna” – pada na początku utworu. Rodzina jawi się jako gwarant stabilizacji w czasach węgierskiej transformacji ustrojowej i gospodarczej; niestety, w toku akcji (utwór zawiera się w szerokich ramach czasowych, opisuje kilkadziesiąt lat) okazuje się, że to jedynie mrzonka, a każdy z członków familii dryfuje w swoją stronę niesiony przez życie, tłumiąc w sobie gorycz związaną z niespełnionymi marzeniami i ambicjami.

Ohyda

Pintér, Béla

Rodzicielstwo i związane z nim utrudnienia i przywileje to w Polsce jeden z gorących tematów – kontrowersje wokół metody in vitro, programu 500+ i zaostrzenia ustawy antyaborcyjnej podzieliły obywateli. Ohyda Beli Pintera, autora znanego m.in. z Królowej ciast, pokazuje, że sporne tematy można ująć w ramy krzywego zwierciadła i okrasić absurdalnym humorem.

Bańskie kwiaty

Székely, Csaba

Rodzeństwo Ivan i Ilonka czuwa przy umierającym ojcu – choć owo „czuwanie” jest eufemizmem. Tak naprawdę życzą rodzicielowi rychłej śmierci. Akcja toczy się w węgierskiej prowincji na terenie Rumunii – w dotkniętej plagą samobójstw górniczej miejscowości panuje bieda, bezrobocie, brak perspektyw. Bohaterowie godzinami spędzają czas na jałowych pogadankach, zapijają nudę palinką, fantazjują o ponętnej Ilonce, która wzbudza zainteresowanie nawet swojego przyrodniego brata.

Jest ciężko

Háy, János

Pierwszą część utworu stanowi rozbudowany monolog mężczyzny; późniejszą część uzupełniają rozmowy z żoną oraz znajomymi z pracy, które są w istocie ewokacją wspomnień. Jest ciężko wybitnego prozaika, poety i dramatopisarza Jánosa Háya to zapis myśli osoby zmagającej się z depresją; istotne tło utworu stanowi rozwarstwienie społeczne dotyczące ludzi pochodzących z prowincji i wielkich ośrodków miejskich.

Zabiłam moją matkę

Visky, András

Poetycki dramat, którego podstawę stanowi monolog wewnętrzny Ireny Grigucy, ochrzczonej przez samą siebie imieniem Bernadett – dziewczyny, którą matka zostawiła po narodzinach. Częścią jaźni bohaterki jest Klips, nieokreślony byt nazywany w samym dramacie „aniołem, drugą połową Bernadett, bez określonego wieku, odzywający się różnymi głosami” – zarówno jako głos wewnętrzny, jak i z zewnątrz.

Lekarz na telefon

Szabó, Borbála

Lekarz-ginekolog siedzi zamknięty w swoim gabinecie, ułamany klucz tkwi w drzwiach. Mężczyzna bez końca czeka na ślusarza. Gdzieś poza murami szpitala toczy się gorączkowe życie. Te słowa mogą brzmieć jak synopsis dramatu egzystencjalistycznego, ale Lekarz na telefon to zwariowany, świetnie przetłumaczony monodram dla młodego aktora.

Zwyczajna środa

Egressy, Zoltán

Głównymi bohaterami są członkowie rodziny znajdującej się w fazie rozpadu. W sztuce poczytnego węgierskiego powieścio- i dramatopisarza bohaterowie przywołują przeszłość, by zanalizować ten stan rzeczy i dojść przyczyn. Szczególnie istotny jest punkt widzenia dorastającej córki – Anny (rozbudowana perspektywa nastolatki rozszerza docelową grupę odbiorców również na młodsze pokolenie czytelników i widzów).

Nietoperz

Mundruczó, Kornél

W klinice eutanazji panuje przednoworoczna gorączka. Atmosfera celebracji zderza się z zaduchem śmierci. Terminalnie chory dyrygent Gustaw pragnie przeżyć swoje ostatnie dni otoczony najbliższymi. W ostatniej drodze towarzyszy mu żona Irys, która, mimo że teoretycznie nie spełnia warunków potrzebnych do przeprowadzenia procedury, decyduje się umrzeć razem z małżonkiem.

Szabó, Borbála

Ur. 1978. Studiowała filologię węgierską i estońską na Uniwersytecie im. Loránda Eötvösa oraz teorię teatru na Uniwersytecie Filmowym i Teatralnym, początkowo pracowała jako dramaturg, później zajęła się pisaniem dramatów.

Mundruczó, Kornél

Ur. 1975 węgierski aktor, reżyser filmowy i teatralny oraz scenarzysta i aktor. Studiował reżyserię teatralną i filmową na budapeszteńskim Uniwersytecie Filmowym i Teatralnym. Od 1998 roku stworzył wiele krótko- i pełnometrażowych filmów. Otrzymał Srebrnego Lamparta w Locarno za reżyserię Kilku pogodnych dni (2002), FIPRESCI-Preis w Cannes za Deltę (2008) oraz nominację do Złotej Palmy za film Łagodny potwór – projekt Frankenstein.