Czech, Jerzy

(Ur. 1952, Krosno) Tłumacz, poeta, publicysta. Studia matematyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W latach 1974-1987 pracował jako nauczyciel akademicki w Instytucie Matematyki, w 1987-2005 - w bibliotece Wydziału Chemii UAM. 
Napisał teksty piosenek z programu Kamienie Przemysława Gintrowskiego (1991). Wiersze pisze także po rosyjsku, niedawno wydał w Rosji tomik miniatur poetyckich Stichi odnokratnogo upotrieblenija. Przekłady, reportaże i artykuły na temat literatury rosyjskiej drukował w licznych czasopismach. Jest współautorem trzech numerów rosyjskich "Literatury na świecie". 
W roku 1997 był gościem międzynarodowej konferencji w Czeboksarach, poświęconej twórczości Gennadija Ajgiego, a w latach 1998 i 1999 - Dni Europejskich w Samarze. W 1999 uczestniczył w I Międzynarodowym Festiwalu Poetów w Moskwie, jego wiersze prezentowano również na moskiewskim kongresie PEN-Clubów w 2000 roku. W 2002 r. zorganizował i prowadził Sesję Tłumaczy Krajów Nadbałtyckich w Gdańsku, prowadził także warsztaty dla młodych tłumaczy. Uczestniczył w III Festiwalu "Złoty Środek Poezji" - Kutno 2007. 
Wydał trzy tomiki poezji i prawie trzydzieści książek przekładowych, m.in. Pijcie ocet, panowie Daniela Charmsa, Trawiasta ulica Asara Eppla, Uwaga: orgazm! Juza Aleszkowskiego, To ja, Ediczka Eduarda Limonowa, Kyś Tatiany Tołstoj, Głuptaska Swietłany Wasilenko, Życie i los Wasilija Grossmana, Numer Jeden Ludmiły Pietruszewskiej, Wojna nie ma w sobie nic z kobiety Swietłany Aleksijewicz (wywiad z tłumaczem z okazji przyznania Aleksijewicz Nobla), wspomnienia gen. Aleksandra Lebiedzia i Aleksandra Sołżenicyna oraz kryminały Borisa Akunina. Przekład książki Aleksijewicz został w 2011 roku uhonorowany aż dwiema nagrodami - im. Ryszarda Kapuścinskiego oraz „Angelusem". Za autorski tom poetów samizdatu Wdrapałem się na piedestał został uhonorowany Nagrodą Literacką Gdynia (w 2014 r. po raz pierwszy przyznaną w kategorii „Przekład”). 

Jego przekłady sztuk Nikołaja Kolady i Wasilija Sigariewa wzbudziły zainteresowanie współczesną dramaturgią rosyjską. Przez kilka lat współpracował z reżyserem Pawłem Szkotakiem; w latach 2003-2005 pełnił funkcję kierownika literackiego Teatru Polskiego w Poznaniu, był współautorem projektów "Nowa dramaturgia rosyjska" i "Nowa dramaturgia ukraińska". Za przekłady z rosyjskiego otrzymał w 2003 r. nagrodę ZAiKS-u. Utwory Kolady opublikował w tomie Merylin Mongoł i inne sztuki (2005). W 2007 wyszły w jego przekładzie wspomnienia Wasilija Toporkowa Stanisławski na próbie.

W roku 2010 ukazał się jego nowy (poprzedni wyszedł 57 lat temu) przekład fundamentalnego dwutomowego dzieła Konstantina Stanisławskiego Praca aktora nad sobą, a w 2011 - kolejny tom dzieł wielkiego Rosjanina Praca aktora nad rolą.

 

Lista przekładów

z rosyjskiego:

z ukraińskiego:

z węgierskiego: