Jubileusz

Autor: 
Tabori, George
Tytuł oryginalny: 
Jubiläum (1983)
Przekład: 
Buras, Jacek Stanisław
Gatunek: 
Groteska
Obsada kobiety: 
3
Obsada mężczyźni: 
5
Postacie: 
Arnold (35) - muzyk; Lotta, jego żona; Mitzi, jej spastyczna siostrzenica; Otto, fryzjer; Helmut, jego żona; Jürgen, bratanek Helmuta; duch ojca Arnolda; Wumpf, grabarz
Miejsce akcji: 
cmentarz

Sztuka wpisuje się w różne konteksty Holocaustu. Nie jest ich ilustracją. Nie jest też rozpamiętywaniem i opisywaniem martyrologii – tej też odczuwamy już nadmiar. Czym więc jest? Groteską. Groteską tego, co miażdżące dla człowieka w swym okrucieństwie i okropieństwie, ale i wtopionego w nurt życia, w którym miłość i przyjaźń sąsiaduje ze śmiercią, w którym jubileusz może być jubileuszem zaszczytnym i haniebnym, w którym wszystko się dzieje niemal na jednej płaszczyźnie i miesza ze sobą w jakimś chocholim tańcu życia. Ludzie w tym „widowisku” coś tam grają, żyją życiem własnym i narzuconym przez okoliczności, odprawiają jakieś „gusła” i „czary”, by powstrzymać uderzenie złego losu, wspinają się na szczyty liryzmu i spadają na samo dno człowieczeństwa i upodlenia lub po prostu są. Groteska wszystko wyostrza. A osadzenie w specyficznym przez przypadek, ale jednak, rzeczywistym kontekście te wyostrzenia czyni tym dramatyczniejszymi i wiele mówiącymi. (za: Justyna Hofman – Wiśniewska)